Oftob urişi
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 286-b. — ziyouz.com
Oftob urişi — quyoş nurlari tik tuşib turganda boşning (ayniqsa, yalang boşning) öta qizib ketişidan kelib çiqadigan kasallik holati. Oftob urganda miyada qon aylanişi buziladi; miya pardalari va moddasining tomirlari kengayib, qonga tölib ketadi, miya şişadi. O.u. oğir bölganda mayda qon tomirlari yorilib, miyaning turli bölimlariga va pardalariga qon quyiladi, natijada markaziy nerv sistemasi turli bulimlarining funksiyasi buziladi. O.u. yengil bölganda boş aylanadi, oğriydi, darmon quriydi, köz tinadi. Oğir O.u.da bemor talvasaga tuşib qusadi, huşdan ketadi, terisi qizaradi, pulsi va nafas olişi tezlaşadi, t-rasi kötariladi. Bunday hollarda uni darhol kasalxonaga yotqizişi kerak.
Oldini oliş oftobda işlaganda yoki yurganda, albatta, boş kiyimi kiyib oliş lozim.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОФТОБ УРИШИ — қуёш нурлари тик тушиб турганда бошнинг (айниқса, яланг бошнинг) ўта қизиб кетишидан келиб чиқадиган касаллик ҳолати. Офтоб урганда мияда қон айланиши бузилади; мия пардалари ва моддасининг томирлари кенгайиб, қонга тўлиб кетади, мия шишади. О.у. оғир бўлганда майда қон томирлари ёрилиб, миянинг турли бўлимларига ва пардаларига қон қуйилади, натижада марказий нерв системаси турли булимларининг функцияси бузилади. О.у. енгил бўлганда бош айланади, оғрийди, дармон қурийди, кўз тинади. Оғир О.у.да бемор талвасага тушиб қусади, ҳушдан кетади, териси қизаради, пульси ва нафас олиши тезлашади, т-раси кўтарилади. Бундай ҳолларда уни дарҳол касалхонага ётқизиши керак.
Олдини олиш офтобда ишлаганда ёки юрганда, албатта, бош кийими кийиб олиш лозим.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.