Oğir atletika

Oğir atletika — sport turi, har xil vazn toifalarida oğir narsalar (ştanga, toş) kötarişda musobaqalaşiş. Oğirliklarni kötariş maşklari qad. zamonlardan ma'lum. Rasmiy musobaqalar esa 1860-y.lardan (birinçi marta AQŞda) ötkazib kelinadi. hoz. vaqtda ştangani ikki qöllab dast va siltab kötariş (1972 y.dan) O.a.ning asosiy maşqlari hisoblanadi. Dast kötarişda sportçi ştangani töxtatmay bir harakat b-n, siltab kötarişda — ketma-ket ikkita harakatda — avval kökrakka oliş, keyin esa yuqoriga çözilgan qöllarga kötarişni amalga oşiradi. Oğir atletikaçilarni (1977 y.dan) 10 vazn toifasiga (52 kg gaça — 110 kg dan yuqori) ajratadilar. O.a. 1896y.dan Olimpiada öyinlari (1900, 1908, 1912 y.dan taşqari) dasturiga kiradi. 1896 y. 1-Yevropa çempionata, 1898 y. 1-jahon çempionata bölib ötgan. Özbekistonda birinçi O.a. tögaragi 1917 y.da Toşkent ş.da oçilgan, u «Toşkent oğir atletika jamiyati» deb atalgan. Özbekistonda O.a.ning asosçisi Feoktist Gorizdro qisoblanadi. Özbekistonda O.a federatsiyasi 1992 y.dan faoliyat körsatadi. U Xalqaro O.a. federatsiyasi — IWf ga (1993), Osiyo O.a. federatsiyasiga (1994) a'zo. Özbekiston O.a. federatsiyasi har yili kattalar va yoşlar örtasida Özbekiston birinçiligi musobaqalarini ötkazadi. Andijon, Toşkent viloyatlari, Toşkent va Samarqand ş.larida O.a. keng ommalaşgan. O.a. seksiyalarida 7000 ga yaqin kişi muntazam şuğullanadi. Xalqaro toifadagi sport ustalari Erkin Karimov (jahon rekordçisi, 1968), Isroil Isoqov, Noil Muxamadyorov (olimpiada öyinlarining kumuş medali sovrindorlari, 1988), Sergey Sirsov (jaxrn çempioni, 1991, Olimpiada öyinlarining kumuş medali so-vrindori, 1992), Igor Sodiqov (ja-hon çempioni, 1991) va Özbekistonda xizmat körsatgan sportçi Igor Xalilov (yoşlar örtasida Yevropa, jahon çempioni, 1992, Osiyoning 2 karra çempioni 1997, 2000) Özbekistonning eng kuçli O.a.çilaridir.