Öjarlik
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 2-b. — ziyouz.com
Öjarlik — atrofdagi odamlarning maslahatlari, iltimoslari, körsatmalari va aqliy muşohadalariga qarşilik körsatişdan iborat şaxs illati. Ö. odamning öz bilganidan qolmaslikda, şaxsiyatparastlarça intilişida namoyon böladi. U ğazab, jahl, qasos oliş, köngil oğriş tuyğulari tufayli yuzaga kelişi mumkin. Odamning taşabbuskorlik, mustaqillik xislatlarining qandaydir sabablar ta'sirida poymol qilinişiga nisbatan norozilik ham Ö.ni keltirib çiqaradi. Ö. odamlar davrasida özini özi tan oldiriş, tanitiş istagiga hamohang xulq-atvor şakli. Ö. köpinça jahldor, alamzada, şijoatkor kişilarda yuzaga keladi. Bolalar va ösmirlarda Ö.ning paydo bölişiga asosiy sabab — turmuşdagi noqulay şartşaroitlar, tarbiyaviy ta'sirning zaifligi, ularning ehtiyojlarini qondirmaslik, özaro munosabatlarda qöpollik, hamiyatiga tegiş omillari va boşqalar Ular haqhuquqlarining poymol etilişi, jismoniy va aqliy kamoloti kamsitilişi Ö. sari yetaklaydi. Ösmirlarning köpinça noörin, asossiz qarorga kelişi fe'latvorining illatiga aylanib qoliş xavfini tuğdiradi. Ö.ni bartaraf etişni şaxsning özi anglab yetsa ijobiy özgariş, illatni yöqotiş imkoni yuzaga keladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЎЖАРЛИК — атрофдаги одамларнинг маслаҳатлари, илтимослари, кўрсатмалари ва ақлий мушоҳадаларига қаршилик кўрсатишдан иборат шахс иллати. Ў. одамнинг ўз билганидан қолмасликда, шахсиятпарастларча интилишида намоён бўлади. У ғазаб, жаҳл, қасос олиш, кўнгил оғриш туйғулари туфайли юзага келиши мумкин. Одамнинг ташаббускорлик, мустақиллик хислатларининг қандайдир сабаблар таъсирида поймол қилинишига нисбатан норозилик ҳам Ў.ни келтириб чиқаради. Ў. одамлар даврасида ўзини ўзи тан олдириш, танитиш истагига ҳамоҳанг хулқ-атвор шакли. Ў. кўпинча жаҳлдор, аламзада, шижоаткор кишиларда юзага келади. Болалар ва ўсмирларда Ў.нинг пайдо бўлишига асосий сабаб — турмушдаги ноқулай шартшароитлар, тарбиявий таъсирнинг заифлиги, уларнинг эҳтиёжларини қондирмаслик, ўзаро муносабатларда қўполлик, ҳамиятига тегиш омиллари ва бошқалар Улар ҳақҳуқуқларининг поймол этилиши, жисмоний ва ақлий камолоти камситилиши Ў. сари етаклайди. Ўсмирларнинг кўпинча ноўрин, асоссиз қарорга келиши феълатворининг иллатига айланиб қолиш хавфини туғдиради. Ў.ни бартараф этишни шахснинг ўзи англаб етса ижобий ўзгариш, иллатни йўқотиш имкони юзага келади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.