Okeaniya tillari
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 92–93-b. — ziyouz.com
Okeaniya tillari - avstronez tilyaariga mansub malayziya-polineziya tarmoğining şarqiy tarmoqçasiga ki-ruvçi tillar. O.t. taxm. 450 ta bölib, ularda 2,5 mln.dan ortiqroq kişi sözlaşadi. Okeaniyaning Mariana o.laridan, Yangi Gvineyadan şarq tomonroqda joylaşgan hududlarida tarqalgan. O.t. şartli ravişda 21 guruhga, guruhlar esa guruhçalarga bölinadi. Köpçilik O.t.ning fonologik tarkibi sodda; 3 qator portlovçi undoşlari: jarangsiz, jarangli va burun un-doşlari mavjud bölib, xreil böliş örniga qarab 5 ga ajratiladi. Grammatik jihatdan O.t. analitik tillarga mansub, har bir söz turkumining öziga xos xususiyatlari bor.
19-a. va 20-a. boşlarida bir neça önlab O.t. uçun lotin grafikasi asosida yozuvlar yaratilgan, lekin bu tillar köpinça adabiy til sifatida rivojlanmadi. O.t.ni örganiş 19-a.da boşlanib, 20-a. 50-y.larida avj olgan bölsada, ularning köpçiligi amalda hanuz tavsif etilmagan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОКЕАНИЯ ТИЛЛАРИ - австронез тиляарига мансуб малайзия-полинезия тармоғининг шарқий тармоқчасига ки-рувчи тиллар. О.т. тахм. 450 та бўлиб, уларда 2,5 млн.дан ортиқроқ киши сўзлашади. Океаниянинг Мариана о.ларидан, Янги Гвинеядан шарқ томонроқда жойлашган ҳудудларида тарқалган. О.т. шартли равишда 21 гуруҳга, гуруҳлар эса гуруҳчаларга бўлинади. Кўпчилик О.т.нинг фонологик таркиби содда; 3 қатор портловчи ундошлари: жарангсиз, жарангли ва бурун ун-дошлари мавжуд бўлиб, хреил бўлиш ўрнига қараб 5 га ажратилади. Грамматик жиҳатдан О.т. аналитик тилларга мансуб, ҳар бир сўз туркумининг ўзига хос хусусиятлари бор.
19-а. ва 20-а. бошларида бир неча ўнлаб О.т. учун лотин графикаси асосида ёзувлар яратилган, лекин бу тиллар кўпинча адабий тил сифатида ривожланмади. О.т.ни ўрганиш 19-а.да бошланиб, 20-а. 50-й.ларида авж олган бўлсада, уларнинг кўпчилиги амалда ҳануз тавсиф этилмаган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.