Oksitan tili
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 100–101-b. — ziyouz.com
Oksitan tili OKSITAN TILI, provansal tili — roman tillariaan biri; Jan. Fransiyada, şuningdek, Italiya şim. da tarqalgan. Sözlaşuvçilarning umumiy soni 10 mln. kişidan ortiq. Laxjalari 2 guruhga bulinadi: şim. oksitan (limuzin, overn, provans-alp) va urta oksitan (langedok, pro-vans), şu b-n birga alohida gaskon lahjasi ham mavjud. O.t. fransuz tiliga yaqin bulsada, bir qança fonetik va morfologik jihatlari b-n undan farq qiladi. Adabiy tili 11-a.dan mavjud, 12—13- a.larda adabiyot taraqqiyot çöqkisiga kötarilgan. Ana şu davrda bir qança lahjalarning qöşilişidan umumprovansal adabiy tili şakllangan. 13-a.da Pirovansning Şim. Fransiyaga qöşib olinişi O.t. vazifa doi-rasining keskin qisqarişiga, uning bir neça alohida lahjalarga bölinib ketişiga olib keldi. Hoz. O.t.dagi adabiyot çeklangan holda, köpinça oğzaki muomalada qöllanadi. Yozuvi lotin grafikasi asosida. Kad- yozuv yodgorliklari 10—11- a.larda yaratilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОКСИТАН ТИЛИ, провансал тили — роман тиллариаан бири; Жан. Францияда, шунингдек, Италия шим. да тарқалган. Сўзлашувчиларнинг умумий сони 10 млн. кишидан ортиқ. Лахжалари 2 гуруҳга булинади: шим. окситан (лимузин, оверн, прованс-альп) ва урта окситан (лангедок, про-ванс), шу б-н бирга алоҳида гаскон лаҳжаси ҳам мавжуд. О.т. француз тилига яқин булсада, бир қанча фонетик ва морфологик жиҳатлари б-н ундан фарқ қилади. Адабий тили 11-а.дан мавжуд, 12—13- а.ларда адабиёт тараққиёт чўқкисига кўтарилган. Ана шу даврда бир қанча лаҳжаларнинг қўшилишидан умумпровансал адабий тили шаклланган. 13-а.да Пированснинг Шим. Францияга қўшиб олиниши О.т. вазифа дои-расининг кескин қисқаришига, унинг бир неча алоҳида лаҳжаларга бўлиниб кетишига олиб келди. Ҳоз. О.т.даги адабиёт чекланган ҳолда, кўпинча оғзаки муомалада қўлланади. Ёзуви лотин графикаси асосида. Кад- ёзув ёдгорликлари 10—11- а.ларда яратилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.