Oktan soni
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 101–102-b. — ziyouz.com
Oktan soni — karbyuratorli inki yonuv dvigateli yonilgilarining detonatsiyaga turğunligini ifodalaydigan körsatkiç. Yonilğining O.s. etalon yonilği aralaşmasiga taqqoslab aniqlanadi. Etalon yonilgi sifatida izooktan (2, 2, 4-uç metilpentan) va geptan aralaşmasi qabul qilingan. Izooktanning detonatsiyaga turğunligi 100, normal geptanniki nol deb olingan. Etalon yonilği aralaşmasidagi izooktanning foizlardagi mikdori sinaladigan yonilğining O.s.ni belgilaydi. Yonilgining O.s. qança katta bölsa, detonatsiyaga moyilligi şunça kiçik böladi. Avtomobillarda O.s. 66—98 ga teng benzin, siqiş darajasi yuqori bölgan dvigatellarda O.s. yuqori ben-zinlar işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОКТАН СОНИ — карбюраторли инки ёнув двигатели ёнилгиларининг детонацияга турғунлигини ифодалайдиган кўрсаткич. Ёнилғининг О.с. эталон ёнилғи аралашмасига таққослаб аниқланади. Эталон ёнилги сифатида изооктан (2, 2, 4-уч метилпентан) ва гептан аралашмаси қабул қилинган. Изооктаннинг детонацияга турғунлиги 100, нормал гептанники ноль деб олинган. Эталон ёнилғи аралашмасидаги изооктаннинг фоизлардаги микдори синаладиган ёнилғининг О.с.ни белгилайди. Ёнилгининг О.с. қанча катта бўлса, детонацияга мойиллиги шунча кичик бўлади. Автомобилларда О.с. 66—98 га тенг бензин, сиқиш даражаси юқори бўлган двигателларда О.с. юқори бен-зинлар ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.