Olabuğa baliqlar
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 104–105-b. — ziyouz.com
Olabuğa baliqlar (Perciformes), okunsimonlar — suyakli baliklar turkumi. Uz. 1 sm dan 5 m gaça, vazni grammning bir neça uluşidan 900 kg gaça. Kupçiligining suzgiç pufagi bor. Suzgiçlari tikanli, orqa suzgiçi 2, qorin suzgiçlari 6 yoki kamroq nurli. Tangaçalari ktenoidli, ba'zan sikloidli, ular modifikatsiyasidan iborat yoki bölmaydi. 149 oila, 1200 uruğ va 6500 ga yaqin turi bor. Barça dengiz, okean va çuçuk suvlarda tarqalgan. O.b. baliqlarning eng yirik turkumi, barça ma'lum turlarning 40%ini uz içiga oladi. Barça dengizlarning sohil böyi suvlarida stavridalar, dengiz itçalari, xökizçalar, serransimonlar, gubanlar; oçiq dengizlarda tunetslar, yelkanlilar, korifenlar va b. kengtarqalgan. Yevrosiyo va Şim. Amerika suvlarida olabuğalar, Afrika va Jan. Amerikada sixlidalar, Şim. Amerikada sentdarxidlar, Jan. Osiyo va Afrikada labirintlilar köp uçraydi. Özbekistonda O.b.ning 4 oilasi (buka baliqlar, aterinlar, olabuğalar, toşbuqalar), 9 uruği va 13 turi tarqalgan. Oddiy olabuğa va oq yela Amu va Sirdaryoning quyi oqimlarida, Orol dengizida yaşaydi. Köpçilik O.b. Orol dengizi b-n boğliq bölgan. Bir qança O.b. sanoat miqyosida ovlanadi, sun'iy suv havzalarida köpaytiriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОЛАБУҒА БАЛИҚЛАР (Perciformes), окунсимонлар — суякли баликлар туркуми. Уз. 1 см дан 5 м гача, вазни граммнинг бир неча улушидан 900 кг гача. Купчилигининг сузгич пуфаги бор. Сузгичлари тиканли, орқа сузгичи 2, қорин сузгичлари 6 ёки камроқ нурли. Тангачалари ктеноидли, баъзан циклоидли, улар модификациясидан иборат ёки бўлмайди. 149 оила, 1200 уруғ ва 6500 га яқин тури бор. Барча денгиз, океан ва чучук сувларда тарқалган. О.б. балиқларнинг энг йирик туркуми, барча маълум турларнинг 40%ини уз ичига олади. Барча денгизларнинг соҳил бўйи сувларида ставридалар, денгиз итчалари, хўкизчалар, серрансимонлар, губанлар; очиқ денгизларда тунецлар, елканлилар, корифенлар ва б. кенгтарқалган. Евросиё ва Шим. Америка сувларида олабуғалар, Африка ва Жан. Америкада цихлидалар, Шим. Америкада центдархидлар, Жан. Осиё ва Африкада лабиринтлилар кўп учрайди. Ўзбекистонда О.б.нинг 4 оиласи (бука балиқлар, атеринлар, олабуғалар, тошбуқалар), 9 уруғи ва 13 тури тарқалган. Оддий олабуға ва оқ ела Аму ва Сирдарёнинг қуйи оқимларида, Орол денгизида яшайди. Кўпчилик О.б. Орол денгизи б-н боғлиқ бўлган. Бир қанча О.б. саноат миқёсида овланади, сунъий сув ҳавзаларида кўпайтирилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.