Olabuta
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 104-b. — ziyouz.com
Olabuta eşakşöra (Atriplex L.) — şöradoşlarga mansub bir yillik ötsimon yoki yarim buta ösimliklar turkumi. Özbekistonda O.ning maydagul O. (A.mierantha C.A.Mey.), tatar O.si (A.tatarika L.), yelpiğiçsimon O. (A.fl abellum Bgge.) turlari uçraydi. Poyasi tik, şoxlanib ösadi, böyi 1 m yoki undan ortiq. Barglari bandli, unsimon, kumuşrang ğubor b-n qoplangan, pastdagilari doirasimon şaklda, yuqoridagilari esa uzunçoq — naştarsimon. Töpguli boşoqsimon. Mevasi — tekis yumaloq xaltaça. Uruği yasmiqsimon, qora, yaltiroq, kattaligi 1 — 1,5 mm. Iyuldan sent.gaça gullaydi va meva tugadi. Bir ösimlik 100 mingga yaqin uruğ beradi, tökilgan uruğlari bahorda yana unib çiqadi. Begona öt sifatida yöl yoqasida, ekin-zorlar orasida va taşlandiq yerlarda ösadi.
Kuraş çoralari: almaşlab ekiş, kultivatsiya; uruğlarni saralab ekiş, gerbitsidlardan ekiş vaqtida kotoraya, prometrin yoki kotofor qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОЛАБУТА эшакшўра (Atriplex L.) — шўрадошларга мансуб бир йиллик ўтсимон ёки ярим бута ўсимликлар туркуми. Ўзбекистонда О.нинг майдагул О. (A.mierantha C.A.Mey.), татар О.си (A.tatarika L.), елпиғичсимон О. (A.fl abellum Bgge.) турлари учрайди. Пояси тик, шохланиб ўсади, бўйи 1 м ёки ундан ортиқ. Барглари бандли, унсимон, кумушранг ғубор б-н қопланган, пастдагилари доирасимон шаклда, юқоридагилари эса узунчоқ — наштарсимон. Тўпгули бошоқсимон. Меваси — текис юмалоқ халтача. Уруғи ясмиқсимон, қора, ялтироқ, катталиги 1 — 1,5 мм. Июлдан сент.гача гуллайди ва мева тугади. Бир ўсимлик 100 мингга яқин уруғ беради, тўкилган уруғлари баҳорда яна униб чиқади. Бегона ўт сифатида йўл ёқасида, экин-зорлар орасида ва ташландиқ ерларда ўсади.
Кураш чоралари: алмашлаб экиш, культивация; уруғларни саралаб экиш, гербицидлардан экиш вақтида которая, прометрин ёки котофор қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.