Olamning geotsentrik sistemasi

Olamning geotsentrik sistemasi — olamning markazi Yer bölib, uning atrofida boşka barça osmon jismlari harakatlanadi, degan qad. dunyoqaraş. O.g.s. haqidagi ta'limotni dastlab Aristotel mil. av. 4-a. da işlab çiqqan. Uning fikriça, Yer qözğalmas Oy, Merkuriy, Venera, Kuye'ş, Mars, Yupiter va Saturnga tegişli yettita osmon b-n öralgan. Sakkizinçi osmon qözğalmas yulduzlarga tegişli. Töqqizinçi osmonda esa barça osmon sferalarini harakatlantiruvçi «ruh» joylaşgan, deb tuşuntiradi. Ana şu ta'limotni Ptolemey (mil. 2-a.) «Almagest» asarida quyidagi 4 farazga asoslanib keltirgan: 1) Yer koinotning markazi; 2) Yer qözğalmaydi; 3) barça osmon jismlari Yer atrofida aylana böylab harakatlanadi; 4) osmon jismlari tekis bir tezlikda harakatlanadi. O.g.s.ga asosan barça sayyoralar, Oy, Quyoş va yulduzlar Yer atrofida bir sutkada tekis aylanib çiqadi, sayyoralar epitsikllar böylab, epitsikllarning markazi esa deferent deb atalgan aylana böylab harakatlanadi. Oy va Quyoş esa faqat deferentlarda harakat qiladi. O.g.s. ta'limoti to 16-a.gaça xukm-ron bölib keldi. 16-a.dan O.g.s. örnini geliotsentrik sistema egalladi.