Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Ölçam

    Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 130-b. — ziyouz.com

    Ölçam — narsaning kattakiçikligi va hajmini ifodalaydigan raqam. Çiziqli, hajmiy, burçakli, içki, taşqi va boşqalar turlarga bölinadi. Narsalarning vazni (massasi) ga doir raqamlar ölçovlar (mas, oğirlik ölçovi) deb ataladi. Çiziqli Ö. narsaning uzunligi, eni, qalinligini bildiradi. Asosan, mm, sm va m bilan ölçanadi. H ajmiy Ö. narsaning hajmini bildiradi. Asosan, mm3, sm3, dm3, m3 va l (litr) bilan ölçanadi. Burçakli Ö. (töğri, ötkir va ötmas) burçaklarning kattakiçikligini bildiradi. Gradus bilan ölçanadi (G = 60' = 3600»; bu yerda ' — burçak minutlari, « — burçak sekundlari). Içki va taşqi Ö.lar narsa (mas, quvur) ning içki diametrini (kattakiçikligini) bildiradi. Asosan, mm, sm va m bilan ölçanadi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЎЛЧАМ — нарсанинг каттакичиклиги ва ҳажмини ифодалайдиган рақам. Чизиқли, ҳажмий, бурчакли, ички, ташқи ва бошқалар турларга бўлинади. Нарсаларнинг вазни (массаси) га доир рақамлар ўлчовлар (мас, оғирлик ўлчови) деб аталади. Чизиқли Ў. нарсанинг узунлиги, эни, қалинлигини билдиради. Асосан, мм, см ва м билан ўлчанади. Ҳ ажмий Ў. нарсанинг ҳажмини билдиради. Асосан, мм3, см3, дм3, м3 ва л (литр) билан ўлчанади. Бурчакли Ў. (тўғри, ўткир ва ўтмас) бурчакларнинг каттакичиклигини билдиради. Градус билан ўлчанади (Г = 60’ = 3600»; бу ерда ‘ — бурчак минутлари, « — бурчак секундлари). Ички ва ташқи Ў.лар нарса (мас, қувур) нинг ички диаметрини (каттакичиклигини) билдиради. Асосан, мм, см ва м билан ўлчанади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.