Oligopoliya
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 110-b. — ziyouz.com
Oligopoliya (oligo... va yun. poleo — sotaman) — bozorni taşkil etiş şakllaridan biri. Guruh monopoliyasi, oz sonli yirik korxona (firma) larning bozorda yoki bironbir xöjalik soxasida hukmronligi.
O. uçun bozorda bir neça sotuvçining bölişi xos, ammo umumiy bozor sav-dosi hajmida ulardan har birining hissasi juda katta bölganidan, har bir sotuvçi özi taklif etadigan mahsulotlar miqdorini özgartirişi b-n narxlarda ham özgarişlar yuz beradi.
Firmalarning unça köp bölmasligi yaşirinça kelişişlarga qulaylik tuğdiradi. Bu esa, öz navbatida, ularga nar-xlarni belgilaş, bozorni böliş yoki taqsimlaş va boşqaça yöllar b-n özaro raqobatni çeklaşda qöl keladi. Yaşirinça kelişişning bir qator şakllari (kartel bitimi va b.) bor. Monopoliya kabi O. ham nomukammal raqobat körinişi hisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОЛИГОПОЛИЯ (олиго... ва юн. poleo — сотаман) — бозорни ташкил этиш шаклларидан бири. Гуруҳ монополияси, оз сонли йирик корхона (фирма) ларнинг бозорда ёки биронбир хўжалик сохасида ҳукмронлиги.
О. учун бозорда бир неча сотувчининг бўлиши хос, аммо умумий бозор сав-доси ҳажмида улардан ҳар бирининг ҳиссаси жуда катта бўлганидан, ҳар бир сотувчи ўзи таклиф этадиган маҳсулотлар миқдорини ўзгартириши б-н нархларда ҳам ўзгаришлар юз беради.
Фирмаларнинг унча кўп бўлмаслиги яширинча келишишларга қулайлик туғдиради. Бу эса, ўз навбатида, уларга нар-хларни белгилаш, бозорни бўлиш ёки тақсимлаш ва бошқача йўллар б-н ўзаро рақобатни чеклашда қўл келади. Яширинча келишишнинг бир қатор шакллари (картель битими ва б.) бор. Монополия каби О. ҳам номукаммал рақобат кўриниши ҳисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.