Ölik muz
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 126–127-b. — ziyouz.com
Ölik muz — harakati töxtagan muzlik qoldiklari. Harakati faol muzliklarning çekka qismida bölib, köpinça ular bilan çegarasi aniq bölmaydi. Ö.m.ning qalinligi bir neça ön m gaça yetişi mumkin. Toğlarda Ö.m.lar odatda, morena yotqiziqlarining qalin qatlami bilan qoplangan böladi. Şu sababli ularning erişi sekinlik bilan sodir bölib, uzoq vaqt saqlanib turadi. Ö.m.ning notekis erişi örqirli relyefning şakllanişiga olib keladi. Ö.m.ning katta bölaklari, ulkan hajmdagi muzning tez pastga surilişi va morenalarning oğirligi sababli öz harakatini töxtatişi hamda asosiy muzlik bilan aloqasini yöqotişi oqibatida hosil böladi. Ö.m.ning juda yirik massalari pleystotsen muzlik qoplamlarining degradatsiyasi natijasida paydo bölgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЎЛИК МУЗ — ҳаракати тўхтаган музлик қолдиклари. Ҳаракати фаол музликларнинг чекка қисмида бўлиб, кўпинча улар билан чегараси аниқ бўлмайди. Ў.м.нинг қалинлиги бир неча ўн м гача етиши мумкин. Тоғларда Ў.м.лар одатда, морена ётқизиқларининг қалин қатлами билан қопланган бўлади. Шу сабабли уларнинг эриши секинлик билан содир бўлиб, узоқ вақт сақланиб туради. Ў.м.нинг нотекис эриши ўрқирли рельефнинг шаклланишига олиб келади. Ў.м.нинг катта бўлаклари, улкан ҳажмдаги музнинг тез пастга сурилиши ва мореналарнинг оғирлиги сабабли ўз ҳаракатини тўхтатиши ҳамда асосий музлик билан алоқасини йўқотиши оқибатида ҳосил бўлади. Ў.м.нинг жуда йирик массалари плейстоцен музлик қопламларининг деградацияси натижасида пайдо бўлган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.