Olivin
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 109–110-b. — ziyouz.com
Matn sifati past bölişi mumkin. Bu maqola PDF'dagi buzuq belgilar bilan olingan (işonç 85%): ayrim söz va raqamlar xato bölişi mumkin — iqtibos keltirişdan oldin asl matn bilan solişting.
Olivin (lot. oliva — zaytun; nomi zaytunsimon-yaşil-xrizotil rangidan) — ortosilikatlar kiçik sinfiga mansub minerallar guruhi. Kimyoviy tarkibi (Mg)2Fe)2[Si04]. Unda 8— 12 %, ba'zan 20 % ĞeO va 45-50% MgO böladi. O. guruhiga forsterit Mg2[SiOJ, fayalit Fe2[SiO4], tefroit Mn2[Si04], knebelit (Ğe, Mn)2[SiO4], montiçellit CaMg[SiOJ, izomorf qatorli minerallar — gortonolit (MgFe)2[SiO4J, pikrotefroit (Mn, Mg)2[SiO4] kiradi. O. Tarkibidagi
Mg, Fe, Mn izomorf şaklida Ni, Co, Sa, Sg b-n almaşadi. Tarkibida fayalit molekulali O. tabiatda köproq tarqalgan (10—30%), marganets qöşilgan molekulali turlari kamroquçraydi. Romb singoniyada kristallanadi. Donador agregat va kristallar holida böladi. Rangi sarğiş-yaşil, sariq, zaytun rangli, şaffof. Qattiqpigi 6,5—7; ziçligi 3,2— 4,4 g/sm3. O. asosli va öta asosli jinslar (dunit, peridotit, gabbro, bazalt, pikrit va b.) hosil qiladi. U topilgan joyda köpinça nikel, xrom, temir konlari böladi. O.ning şaffof sariqyaşil turi — zabarjad (xrizolit yoki peridot) qimmatbaxr toş hisoblanadi. Forsterit — ötga çidamli materiallar uçun xom aşyo.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОЛИВИН (лот. oliva — зайтун; номи зайтунсимон-яшил-хризотил рангидан) — ортосиликатлар кичик синфига мансуб минераллар гуруҳи. Кимёвий таркиби (Mg)2Fe)2[Si04]. Унда 8— 12 %, баъзан 20 % ҒеО ва 45-50% MgO бўлади. О. гуруҳига форстерит Mg2[SiOJ, фаялит Fe2[SiO4], тефроит Mn2[Si04], кнебелит (Ғе, Mn)2[SiO4], монтичеллит CaMg[SiOJ, изоморф қаторли минераллар — гортонолит (MgFe)2[SiO4J, пикротефроит (Mn, Mg)2[SiO4] киради. О. Таркибидаги
Mg, Fe, Mn изоморф шаклида Ni, Co, Са, Сг б-н алмашади. Таркибида фаялит молекулали О. табиатда кўпроқ тарқалган (10—30%), марганец қўшилган молекулали турлари камроқучрайди. Ромб сингонияда кристалланади. Донадор агрегат ва кристаллар ҳолида бўлади. Ранги сарғиш-яшил, сариқ, зайтун рангли, шаффоф. Қаттиқпиги 6,5—7; зичлиги 3,2— 4,4 г/см3. О. асосли ва ўта асосли жинслар (дунит, перидотит, габбро, базальт, пикрит ва б.) ҳосил қилади. У топилган жойда кўпинча никель, хром, темир конлари бўлади. О.нинг шаффоф сариқяшил тури — забаржад (хризолит ёки перидот) қимматбахр тош ҳисобланади. Форстерит — ўтга чидамли материаллар учун хом ашё.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.