Ölja
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 126-b. — ziyouz.com
Ölja — 1) uruşda zafar quçgan ğoliblar tomonidan qölga kiritilgan qurolyaroq, jangovar texnika va harbiy asbobanjomlar. Örta asrlarda özgalar yurtini ğorat qiliş oqibatida qölga tuşirilgan molmulk, harbiy aslaha va asirlar ham Ö. deb yuritilgan. Odatga köra, laşkar qölga olgan Ö. bir yerga jamlanib, söng 5 uluşga bölingan. Ö.ning bir qismi hukmdorga berilgan, qolgan 4 qismi esa sarkardalar va jangçilar örtasida martabasiga qarab taqsimlangan. Ba'zan Ö.ni taqsimlaş muayyan ziddiyatlarga sababçi bölgan. Jumladan, Parvon jangitsa möğullarni tormor etgan Jaloliddin Manguberdi qöliga tuşgan ulkan Ö. içidagi arab otiga egalik qiliş xususidagi Amin Malik hamda Sayfuddin Iğroq örtasidagi bahsning adolatli hal qilinmaganligi oxiroqibat sulton kuçining zaiflaşuvi va Sind daryosi böyidagi jangaa mağlubiyatga olib kelgan edi; 2) ovda qölga tuşiriladigan, tutib yoki otib olinadigan jonzotlar ham «Ö.» istilohi bilan nomlangan. Qoraxoniylar davrida Ö. «barku» hamda «yarmaqan» atamalari bilan atalgan. Eski özbek tilida Ö. ma'nosida arabça «ğaniymat» atamasi ham qöllangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЎЛЖА — 1) урушда зафар қучган ғолиблар томонидан қўлга киритилган қуроляроқ, жанговар техника ва ҳарбий асбобанжомлар. Ўрта асрларда ўзгалар юртини ғорат қилиш оқибатида қўлга туширилган молмулк, ҳарбий аслаҳа ва асирлар ҳам Ў. деб юритилган. Одатга кўра, лашкар қўлга олган Ў. бир ерга жамланиб, сўнг 5 улушга бўлинган. Ў.нинг бир қисми ҳукмдорга берилган, қолган 4 қисми эса саркардалар ва жангчилар ўртасида мартабасига қараб тақсимланган. Баъзан Ў.ни тақсимлаш муайян зиддиятларга сабабчи бўлган. Жумладан, Парвон жангица мўғулларни тормор этган Жалолиддин Мангуберди қўлига тушган улкан Ў. ичидаги араб отига эгалик қилиш хусусидаги Амин Малик ҳамда Сайфуддин Иғроқ ўртасидаги баҳснинг адолатли ҳал қилинмаганлиги охироқибат султон кучининг заифлашуви ва Синд дарёси бўйидаги жангаа мағлубиятга олиб келган эди; 2) овда қўлга тушириладиган, тутиб ёки отиб олинадиган жонзотлар ҳам «Ў.» истилоҳи билан номланган. Қорахонийлар даврида Ў. «барку» ҳамда «ярмақан» атамалари билан аталган. Эски ўзбек тилида Ў. маъносида арабча «ғаниймат» атамаси ҳам қўлланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.