Olloqulixon madrasasi
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 128–129-b. — ziyouz.com
Olloqulixon madrasasi - Xivadagi me'moriy yodgorlik (1834— 35). Madrasa qurilişi Içan qal'aning yaxlit ansambl bölib şakllaniş tarixi b-n boğliq. Örta Osiyo me'morligida keng tarqalgan qöşmadrasa uslubida, Ollo-qulixon timi, Xöjamberdibiy madrasasi, Polvon darvoza b-n özaro boğlangan. O.m. sun'iy tepalik (bal. 3 m) ustiga kurilgan, şu tufayli qöşni binolardan ança baland körinadi. Madrasi töğri törtburçak tarhli (62,45x47,0 m), peştoği ğarbga qaragan. Boş tarzini miyon-saroy, masjid va darsxona hamda 2 qavatli hujralar egallagan. Eşikdagi yozuvda binoning kurilgan sanasi saqlangan. Hovli (34,6x29,4 m) tomoni öziga xos, undagi 2 qavatli qator hujralar Polvon darvozaning kiçik gumbazlari ustiga va qisman tim gumbazlari çekkasiga joylaşgan. Mas-jid va darexona (4,8x4,8 m) tuzilişi bir xil. Usti yarim aylana şaklidagi pastak gumbaz b-n yopilgan. Devorlaridagi çuqur ravoqlar hisobiga xona keng körinadi. Ayvon (5,5x5,5 m) Madrasa ğarbida joylaşgan, mehrobi gançli muqarnasdan «iroqi» uslubida bezatilgan. Hujralar (99 ta)ning har birida bittadan eşik, tobadoniga panjaralar örnatilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОЛЛОҚУЛИХОН МАДРАСАСИ - Хивадаги меъморий ёдгорлик (1834— 35). Мадраса қурилиши Ичан қалъанинг яхлит ансамбль бўлиб шаклланиш тарихи б-н боғлиқ. Ўрта Осиё меъморлигида кенг тарқалган қўшмадраса услубида, Олло-қулихон тими, Хўжамбердибий мадрасаси, Полвон дарвоза б-н ўзаро боғланган. О.м. сунъий тепалик (бал. 3 м) устига курилган, шу туфайли қўшни бинолардан анча баланд кўринади. Мадраси тўғри тўртбурчак тарҳли (62,45x47,0 м), пештоғи ғарбга қараган. Бош тарзини миён-сарой, масжид ва дарсхона ҳамда 2 қаватли ҳужралар эгаллаган. Эшикдаги ёзувда бинонинг курилган санаси сақланган. Ҳовли (34,6x29,4 м) томони ўзига хос, ундаги 2 қаватли қатор ҳужралар Полвон дарвозанинг кичик гумбазлари устига ва қисман тим гумбазлари чеккасига жойлашган. Мас-жид ва дарехона (4,8x4,8 м) тузилиши бир хил. Усти ярим айлана шаклидаги пастак гумбаз б-н ёпилган. Деворларидаги чуқур равоқлар ҳисобига хона кенг кўринади. Айвон (5,5x5,5 м) Мадраса ғарбида жойлашган, меҳроби ганчли муқарнасдан «ироқи» услубида безатилган. Ҳужралар (99 та)нинг ҳар бирида биттадан эшик, тобадонига панжаралар ўрнатилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.