Olma qurti
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 130-b. — ziyouz.com
Olma qurti OLMA QURTI, olma mevaxöri (Carpocapsa pomonella) — uruğli mevalarning zararkunandasi, barg örovçi kapalaklar oilasidan. Olma, behi, nok, ba'zan örik, şaftoli, olxöri mevalariga zarar yetkazadi. Mevaning uruği va eti b-n oziklanadi. O.k. kapalaklarining qanotlari yozilganida» 18—21 mm, oldingi qanotlari kulrang, kanotlari asosi va uçi qoramtir; keyingi qanotlari oç qönğir, oqiş tukli. Sönggi yoşdagi qurtlari 14—20 mm, oç puşti. Ğumbak davrida daraxt pöstloği, tökilgan şox-şabba va barglar ostida, tup-roqning yuza qavatida, meva omborlari devorlari kavagida, meva yaşiklari tirqişlarida qişlaydi. Erta bahorda olma gullaganda pilladan kapalak uçib çiqib, daraxt bargi va gullariga tuxum qöyadi. Tuxumlardan 6—8 kundan söng qurtlar çiqib, mevalarni zararlaydi. Mavsumda 3—4 marta nasl beradi.
Kuraş çoralari: erta bahorda daraxt poyasidan eski köçgan pöstloq olib taşlanadi; ildizi atrofidagi tuproq yaxşi yumşatiladi; meva saqlanadigan omborlar va yaşiklar dezinfeksiya qilinadi; tökilgan mevalar har doim yiğib olib turiladi; kapalaklar har qaysi naslining paydo böli-şi davrida daraxtlar insektitsidlar (fozalon, Bi-58) va b. preparatlar b-n işlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОЛМА ҚУРТИ, олма мевахўри (Carpocapsa pomonella) — уруғли меваларнинг зараркунандаси, барг ўровчи капалаклар оиласидан. Олма, беҳи, нок, баъзан ўрик, шафтоли, олхўри меваларига зарар етказади. Меванинг уруғи ва эти б-н озикланади. О.к. капалакларининг қанотлари ёзилганида» 18—21 мм, олдинги қанотлари кулранг, канотлари асоси ва учи қорамтир; кейинги қанотлари оч қўнғир, оқиш тукли. Сўнгги ёшдаги қуртлари 14—20 мм, оч пушти. Ғумбак даврида дарахт пўстлоғи, тўкилган шох-шабба ва барглар остида, туп-роқнинг юза қаватида, мева омборлари деворлари кавагида, мева яшиклари тирқишларида қишлайди. Эрта баҳорда олма гуллаганда пилладан капалак учиб чиқиб, дарахт барги ва гулларига тухум қўяди. Тухумлардан 6—8 кундан сўнг қуртлар чиқиб, меваларни зарарлайди. Мавсумда 3—4 марта насл беради.
Кураш чоралари: эрта баҳорда дарахт поясидан эски кўчган пўстлоқ олиб ташланади; илдизи атрофидаги тупроқ яхши юмшатилади; мева сақланадиган омборлар ва яшиклар дезинфекция қилинади; тўкилган мевалар ҳар доим йиғиб олиб турилади; капалаклар ҳар қайси наслининг пайдо бўли-ши даврида дарахтлар инсектицидлар (фозалон, Би-58) ва б. препаратлар б-н ишланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.