Olmaota zilzilasi
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 133–134-b. — ziyouz.com
Olmaota zilzilasi OLMAOTA ZILZILASI, Verniy zilzilasi — 1887 y. 9 iyun mahalliy vaqt b-n soat 4 dan 35 min. ötganda sodir bölgan zilzila. Markazi Orka Ili Olatovining şim. qismida bölib, kuçi 9—10 ballga yetgan. Zilziladan Olmaota ş.dagi 3000 ga yaqin bino butunlay xarobaga aylangan. 80 ga yaqin kişi xalok bölgan. Zilzila epitsentral zonasining uz. 35 km, kengligi 5 km ga yetgan. Yer yuzasida katta özgarişlar bölgan. Rus geologi I.V.Muşketov ma'lumotiça, zilzila natijasida Orqa Ili Olatovining 1500—2000 m balandlikdagi qoyalari qulab, Oqsoy, Oqtor daryolari vodiysini tösib qöygan. Qulab tuşgan ba'zi toş bölaklarining oğirligi 500 t dan oşgan. Toğ yon bağirlarida kengligi 1 m dan or-tik., uzunligi bir neça km dan iborat yoriklar hosil bölib, ulardan suv otilib çiqqan. Toğ qulaşi natijasida daryo suvlari tösilib, bir qança ovullarni suv bosgan. O.z.ning öçoği 20— 30 km çuqurlikda bölgan. Zilzilaning kuçi Toşkent, Urumçi, Ayağuz va Qaş-qargaça borib yetgan. Zilzila vaqtida kuçli yomğir yoqqan. Zilzila 2 yil da-vomida vaqt-vaqti b-n qaytarilib, uning kuçi 6—7 ballga yetgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОЛМАОТА ЗИЛЗИЛАСИ, Верний зилзиласи — 1887 й. 9 июнь маҳаллий вақт б-н соат 4 дан 35 мин. ўтганда содир бўлган зилзила. Маркази Орка Или Олатовининг шим. қисмида бўлиб, кучи 9—10 баллга етган. Зилзиладан Олмаота ш.даги 3000 га яқин бино бутунлай харобага айланган. 80 га яқин киши халок бўлган. Зилзила эпицентрал зонасининг уз. 35 км, кенглиги 5 км га етган. Ер юзасида катта ўзгаришлар бўлган. Рус геологи И.В.Мушкетов маълумотича, зилзила натижасида Орқа Или Олатовининг 1500—2000 м баландликдаги қоялари қулаб, Оқсой, Оқтор дарёлари водийсини тўсиб қўйган. Қулаб тушган баъзи тош бўлакларининг оғирлиги 500 т дан ошган. Тоғ ён бағирларида кенглиги 1 м дан ор-тик., узунлиги бир неча км дан иборат ёриклар ҳосил бўлиб, улардан сув отилиб чиққан. Тоғ қулаши натижасида дарё сувлари тўсилиб, бир қанча овулларни сув босган. О.з.нинг ўчоғи 20— 30 км чуқурликда бўлган. Зилзиланинг кучи Тошкент, Урумчи, Аяғуз ва Қаш-қаргача бориб етган. Зилзила вақтида кучли ёмғир ёққан. Зилзила 2 йил да-вомида вақт-вақти б-н қайтарилиб, унинг кучи 6—7 баллга етган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.