Olmaxonsimonlar
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 134-b. — ziyouz.com
Olmaxonsimonlar I M O N L A R (Sciu-ridae) — kemiruvçilar oilasi. Gavdasining uz. 6—60 sm. 25 ga yaqin uruği, jumladan, olmaxonlar, burunduqlar, suğurlar, ingiçka barmokli yumronqoziqlar va b. mavjud. 230 ga yaqin turi ma'-lum. Yevrosiyo, Afrika, Şim. Amerika va Jan. Amerikaning şim. qismida mö'tadil, subtropik va tropik mintaqalardagi örmonlar, oçiq tekisliklar, tundra va baland toğlarda (3800 m balandlikkaça) tarqalgan. Daraxtlarda (olmaxonlar, burunduklar), yerda (suğurlar, yumronqoziqlar) qayot keçiradi. Köpçilik turlari qişda uyquga ketadi. Asosan, ösimliklar b-n oziqlanadi, ayrim turlari qişga oziq ğamlaydi. Yilda 1—3 marta bolalaydi. 6 turi Xalqaro Qizil kitobga, kök suğur Özbekiston Qizil kitobiga kiritilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
О Л М А Х О Н С И М О Н Л А Р (Sciu-ridae) — кемирувчилар оиласи. Гавдасининг уз. 6—60 см. 25 га яқин уруғи, жумладан, олмахонлар, бурундуқлар, суғурлар, ингичка бармокли юмронқозиқлар ва б. мавжуд. 230 га яқин тури маъ-лум. Евросиё, Африка, Шим. Америка ва Жан. Американинг шим. қисмида мўътадил, субтропик ва тропик минтақалардаги ўрмонлар, очиқ текисликлар, тундра ва баланд тоғларда (3800 м баландликкача) тарқалган. Дарахтларда (олмахонлар, бурундуклар), ерда (суғурлар, юмронқозиқлар) қаёт кечиради. Кўпчилик турлари қишда уйқуга кетади. Асосан, ўсимликлар б-н озиқланади, айрим турлари қишга озиқ ғамлайди. Йилда 1—3 марта болалайди. 6 тури Халқаро Қизил китобга, кўк суғур Ўзбекистон Қизил китобига киритилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.