Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Olmoş

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 136–137-b. — ziyouz.com

    Olmoş — ot, sifat, son örnida qöllanuvçi mustaqil söz turkumi. O.larning asosiy ma'nosi va qaysi söz turkumi örnida qöllanişi matnda oydinlaşadi. O.larning ma'nosi noaniq va umumiy böladi. Ma'no va grammatik xususiyatlariga köra, O. umumlaşgan predmet (O. - ot: men, sen, u, kim, nima, heç kim, heç nima), umumlaşgan belgi (O. - sifat: bu, şu, öşa, qaysi, allaqanday, heç qanday), umumlaşgan mikdor (O. - son: qança, neça, şunça, öşança) bildi-ruvçi O.larga bölinadi. O.lar noaniqligi, söz yasalişining yöqligi b-n boşqa söz turkumlaridan farklanadi. O.lar ma'no va grammatik xususiyatlariga köra, kuyidagi turlarga böli-nadi: kişilik O.lari — men, sen, u, biz, ular bölib, şaxslar örnida işlatiladi, özlik O. — öz sözidan iborat bölib, predmet ma'nosini kuçaytirib, ta'kidlab körsatadi; körsatiş O. — bu, şu, öşa, u, ana, mana kabilar predmet va uning belgilarini körsatadi; söroq O. — kim? nima? qança? qanday kabilar predmet, belgi va miqdor haqida söroqni bil-diradi; belgilaş-jamlaş O. — hamma, bari, ba'zan, har nima, har qanday kabilar predmet va uning belgisini umumlaştirib, jamlab körsatadi; bölişsizlik O. — heç kim, heç qanday, heç qanaqa, heç qaysi kabilar inkor ma'nosini bildiradi; gumon O. — allakim, allanima, nimadir, kimdir kabilar predmet va uning belgisi, miqdorini taxminiy bildiradi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ОЛМОШ — от, сифат, сон ўрнида қўлланувчи мустақил сўз туркуми. О.ларнинг асосий маъноси ва қайси сўз туркуми ўрнида қўлланиши матнда ойдинлашади. О.ларнинг маъноси ноаниқ ва умумий бўлади. Маъно ва грамматик хусусиятларига кўра, О. умумлашган предмет (О. - от: мен, сен, у, ким, нима, ҳеч ким, ҳеч нима), умумлашган белги (О. - сифат: бу, шу, ўша, қайси, аллақандай, ҳеч қандай), умумлашган микдор (О. - сон: қанча, неча, шунча, ўшанча) билди-рувчи О.ларга бўлинади. О.лар ноаниқлиги, сўз ясалишининг йўқлиги б-н бошқа сўз туркумларидан фаркланади. О.лар маъно ва грамматик хусусиятларига кўра, куйидаги турларга бўли-нади: кишилик О.лари — мен, сен, у, биз, улар бўлиб, шахслар ўрнида ишлатилади, ўзлик О. — ўз сўзидан иборат бўлиб, предмет маъносини кучайтириб, таъкидлаб кўрсатади; кўрсатиш О. — бу, шу, ўша, у, ана, мана кабилар предмет ва унинг белгиларини кўрсатади; сўроқ О. — ким? нима? қанча? қандай кабилар предмет, белги ва миқдор ҳақида сўроқни бил-диради; белгилаш-жамлаш О. — ҳамма, бари, баъзан, ҳар нима, ҳар қандай кабилар предмет ва унинг белгисини умумлаштириб, жамлаб кўрсатади; бўлишсизлик О. — ҳеч ким, ҳеч қандай, ҳеч қанақа, ҳеч қайси кабилар инкор маъносини билдиради; гумон О. — аллаким, алланима, нимадир, кимдир кабилар предмет ва унинг белгиси, миқдорини тахминий билдиради.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.