Olovli Yer
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 137-b. — ziyouz.com
Olovli Yer — Jan. Amerikaning jan. çekkasidagi arxipelag. Materikdan Magellan böğozi orqali ajralgan. Fapbiy qismi Çili, şarqiy qismi Argentina tarkibida. Mayd. 72 ming km2. Olovli Yer yoki Ila-Grande o. (mayd. 48 ming km2) va juda köp mayda orol va kryalardan iborat. Gorn burni Jan. Amerikaning eng jan. nuqtasi. Arxipelagning jan. va ğarbiy qismi toğlik (eng baland joyi 2469 m), qolgan qismi sertepa tekislik va pasttekislik. Ford, torfli botqomik köp. Muzliklar bor. Iklimi mö'tadil, salqin okean iklimi. Yanv. ning örtaça t-rasi 10—11°, iyulniki 0—2°. Yiliga 500 mm dan 2000 mm gaça yoğin yoğadi. Milliy boğlar taşkil etilgan. Axrli qöyçilik va baliq ovlaş b-n şuğullanadi. Neft va gaz konlari bor. Asosiy aholi punktlari: Uşuaya va Porvenir. O.ye.ni yevropaliklardan dastlab 1520 y.da F. Magellan aylanib ötgan. U mahalliy aholi yoqqan gulxanlarni körib arxipelagga şunday nom bergan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОЛОВЛИ ЕР — Жан. Американинг жан. чеккасидаги архипелаг. Материкдан Магеллан бўғози орқали ажралган. Fapбий қисми Чили, шарқий қисми Аргентина таркибида. Майд. 72 минг км2. Оловли Ер ёки Ила-Гранде о. (майд. 48 минг км2) ва жуда кўп майда орол ва крялардан иборат. Горн бурни Жан. Американинг энг жан. нуқтаси. Архипелагнинг жан. ва ғарбий қисми тоғлик (энг баланд жойи 2469 м), қолган қисми сертепа текислик ва пасттекислик. Фьорд, торфли ботқомик кўп. Музликлар бор. Иклими мўътадил, салқин океан иклими. Янв. нинг ўртача т-раси 10—11°, июлники 0—2°. Йилига 500 мм дан 2000 мм гача ёғин ёғади. Миллий боғлар ташкил этилган. Ахрли қўйчилик ва балиқ овлаш б-н шуғулланади. Нефть ва газ конлари бор. Асосий аҳоли пунктлари: Ушуая ва Порвенир. О.е.ни европаликлардан дастлаб 1520 й.да Ф. Магеллан айланиб ўтган. У маҳаллий аҳоли ёққан гулханларни кўриб архипелагга шундай ном берган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.