Oltingugurtli öğitlar
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 153-b. — ziyouz.com
Oltingugurtli öğitlar - tarkibida oltingugurti bölgan va öğit sifatida işlatiladigan birikmalar. Kaliy, magniy, ammoniy sulfatlari, fosfogips va b., şuningdek, qis-man oltingugurti bölgan jinslar O.ö. sifatida qöllaniladi. Ösimliklar uçun qoryomğir, göng va b. organik öğitlar oltingugurtning yaxşi manbai hisoblanadi. O.ö. tarkibida oltingugurt kam bölgan şörxok va b. yerlarda qöllaniladi; qumoq kulrang tuprokli yerlarda kuproq samara beradi. Tuproqqa yiliga yogin b-n birga gektariga 8 kg gaça oltingugurt angidridi (SO3) tu-şadi. O.ö. köpçilik q.x. ekinlariga, ayniqsa, tanasida köp mikdorda oltingugurt tutadigan va uni aksariyat hollarda kamida fosforga teng mikdorda özlaştiradigan butguldoşlar, dukkakdoşlar, kungaboqar va kartoşka uçun foydali. O.ö. bilvosita uğit tarzida ham ijobiy ta'sir kursatişi mumkin: tuproqdagi ortiqça işqoriylikni kamaytiradi, neytrallaydi, qiyin eruvçi fosfatlarning uzlaş-tirilişini oşiradi, Sa, K, Mg, Fe larning eruvçanligini kuçaytiradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОЛТИНГУГУРТЛИ ЎҒИТЛАР - таркибида олтингугурти бўлган ва ўғит сифатида ишлатиладиган бирикмалар. Калий, магний, аммоний сульфатлари, фосфогипс ва б., шунингдек, қис-ман олтингугурти бўлган жинслар О.ў. сифатида қўлланилади. Ўсимликлар учун қорёмғир, гўнг ва б. органик ўғитлар олтингугуртнинг яхши манбаи ҳисобланади. О.ў. таркибида олтингугурт кам бўлган шўрхок ва б. ерларда қўлланилади; қумоқ кулранг тупрокли ерларда купроқ самара беради. Тупроққа йилига ёгин б-н бирга гектарига 8 кг гача олтингугурт ангидриди (SO3) ту-шади. О.ў. кўпчилик қ.х. экинларига, айниқса, танасида кўп микдорда олтингугурт тутадиган ва уни аксарият ҳолларда камида фосфорга тенг микдорда ўзлаштирадиган бутгулдошлар, дуккакдошлар, кунгабоқар ва картошка учун фойдали. О.ў. билвосита уғит тарзида ҳам ижобий таъсир курсатиши мумкин: тупроқдаги ортиқча ишқорийликни камайтиради, нейтраллайди, қийин эрувчи фосфатларнинг узлаш-тирилишини оширади, Са, К, Mg, Fe ларнинг эрувчанлигини кучайтиради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.