Oltintepa
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 156-b. — ziyouz.com
Oltintepa — örta asr şahar xarobasi (5—13-a.lar). Qaşqadaryo viloyati, Qamaşi tumanidagi Qoraboğ qişloği yaqinida joylaşgan. O. dastlab ToşDUning arxeologik ekspeditsiyasi tomonidan tekşirilgan (1966). 1964 y.dan muntazam arxeologik tadqiqotlar olib borilgan. Şahar 2 qismdan: hisor rolini öynagan markaziy qism (2,5 ga dan ortiq) va raboddan iborat. O.dagi markaziy tepalikning hajmi 160x160 m, bal. 13 m ga yaqinni taşkil qiladi. O.ning umumiy mayd. 40 ga bölgan. Dastlab O. örnida 5—6-a.larda kiçik qişloq yoxud alohida turgan inşoot joylaşgan; u 7—8-a.larda kengaygan. Asosiy tepalik mudofaa devori b-n örab olingan, qişloqni şaharga aylaniş jarayoni keçgan. 10-a.da şahar nihoyatda katta bölgan, hunarmandçilik rivojlangan. 13-a. boşida möğullar istilosi natijasida vayron bölib, 13-a.ning 30-y. larida şahar hayoti qayta jonlangan. O.dan köplab sirlangan, turli xildagi naqşlar, yozuvlar b-n bezatilgan sopol idişlar (köza, xum, lagan va b.), tangalar, öyma naqş tuşirilgan terrakota parçalari, öğirlar, jez közgu, kuldon, xay-kalçalar va b. topilgan.
Ad.: Lunina SB., Goroda Yujnogo Sogda v VIII—XII vv., T., 1984.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОЛТИНТЕПА — ўрта аср шаҳар харобаси (5—13-а.лар). Қашқадарё вилояти, Қамаши туманидаги Қорабоғ қишлоғи яқинида жойлашган. О. дастлаб ТошДУнинг археологик экспедицияси томонидан текширилган (1966). 1964 й.дан мунтазам археологик тадқиқотлар олиб борилган. Шаҳар 2 қисмдан: ҳисор ролини ўйнаган марказий қисм (2,5 га дан ортиқ) ва рабоддан иборат. О.даги марказий тепаликнинг ҳажми 160x160 м, бал. 13 м га яқинни ташкил қилади. О.нинг умумий майд. 40 га бўлган. Дастлаб О. ўрнида 5—6-а.ларда кичик қишлоқ ёхуд алоҳида турган иншоот жойлашган; у 7—8-а.ларда кенгайган. Асосий тепалик мудофаа девори б-н ўраб олинган, қишлоқни шаҳарга айланиш жараёни кечган. 10-а.да шаҳар ниҳоятда катта бўлган, ҳунармандчилик ривожланган. 13-а. бошида мўғуллар истилоси натижасида вайрон бўлиб, 13-а.нинг 30-й. ларида шаҳар ҳаёти қайта жонланган. О.дан кўплаб сирланган, турли хилдаги нақшлар, ёзувлар б-н безатилган сопол идишлар (кўза, хум, лаган ва б.), тангалар, ўйма нақш туширилган терракота парчалари, ўғирлар, жез кўзгу, кулдон, хай-калчалар ва б. топилган.
Ад.: Лунина СБ., Города Южного Согда в VIII—XII вв., Т., 1984.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.