Omonatlarni indeksatsiyalaş
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 172-b. — ziyouz.com
Omonatlarni indeksatsiyalaş — mamlakatda narxlarning umumiy darajasi ösişiga qarab omonatdagi pul mikdorining oşirilişi. Bu inflyatsiya tufayli pul birligi qadrqimmatining, ya'ni xarid qobiliyatining pasayişi b-n boğliq. O.i. orqali qadrsizlanişi natijasida omonatçi körgan zarar krplanadi.
Özbekiston Respublikasida 1993 y. 12 noyab.da «söm-kupon»ning va yana keyinçalik 1994 y. 1 iyuldan uning örniga sömning muomalaga kiritilişi natijasida O.i. amalga oşirildi. Bank omonatlaridagi va qimmatbaho qoğozlarga investitsiya qilingan pul mablağlari 1000 söm-kuponga 1 söm qilib qayta hisoblangan. 1992—95 y.larda Özbekistonda narxlar indeksining 3860 baravar ösganligidan kelib çiqib, 1996 y.dan boşlab aholining sömda ifodalangan omonatlarining xarid qobiliyatini saqlab qoliş maqsadida O.i. mikdori 4 ming baravar qilib belgilangan. Fuqarolarning omonatlarini töğri va asosli indek-satsiyalaş uçun pul mablağlarini indeksatsiya qiliş böyiça respublika, viloyat, şahar va tuman komissiyalari tuzilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОМОНАТЛАРНИ ИНДЕКСАЦИЯЛАШ — мамлакатда нархларнинг умумий даражаси ўсишига қараб омонатдаги пул микдорининг оширилиши. Бу инфляция туфайли пул бирлиги қадрқимматининг, яъни харид қобилиятининг пасайиши б-н боғлиқ. О.и. орқали қадрсизланиши натижасида омонатчи кўрган зарар крпланади.
Ўзбекистон Республикасида 1993 й. 12 нояб.да «сўм-купон»нинг ва яна кейинчалик 1994 й. 1 июлдан унинг ўрнига сўмнинг муомалага киритилиши натижасида О.и. амалга оширилди. Банк омонатларидаги ва қимматбаҳо қоғозларга инвестиция қилинган пул маблағлари 1000 сўм-купонга 1 сўм қилиб қайта ҳисобланган. 1992—95 й.ларда Ўзбекистонда нархлар индексининг 3860 баравар ўсганлигидан келиб чиқиб, 1996 й.дан бошлаб аҳолининг сўмда ифодаланган омонатларининг харид қобилиятини сақлаб қолиш мақсадида О.и. микдори 4 минг баравар қилиб белгиланган. Фуқароларнинг омонатларини тўғри ва асосли индек-сациялаш учун пул маблағларини индексация қилиш бўйича республика, вилоят, шаҳар ва туман комиссиялари тузилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.