Önboşi
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 136-b. — ziyouz.com
Önboşi — harbiy unvon, 10 kişidan iborat eng kiçik harbiy bölinma boşliği. Turkiy xalklar tuzgan eng qadimiy davlatlar (mas, Hunlar va Turk xoqonligi)da ilk marta joriy qilingan. Ö. bevosita yuzboşita böysungan. Amir Temur davrida Ö. oddiy askarga nisbatan 10 barobar ortiq maoş olgan (bu paytda oddiy askarning oyligi mingan otining narxiga teng bölgan). Örta Osiyo xonliklari davrida ham Ö.ning harbiy mavqei özgarmagan. Turkiyeton mintaqasida qizil armiyaga qarşi kuraş yillarida köplab qörboşi guruhlarida (Ibrohimbek va boşqalar) Ö. lavozimi mavjud bölgan. Sönggi örta asrlarda Ö. Rossiyada «desyatnik» deb atalgan. 20-asrda sovet armiyasi safida 10 kişidan iborat harbiy bölinma bölib, uni bölim komandiri (yefreytor yoxud kiçik serjant) boşqargan. Ad.: Temur tuzuklari, T., 1996.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЎНБОШИ — ҳарбий унвон, 10 кишидан иборат энг кичик ҳарбий бўлинма бошлиғи. Туркий халклар тузган энг қадимий давлатлар (мас, Ҳунлар ва Турк хоқонлиги)да илк марта жорий қилинган. Ў. бевосита юзбошита бўйсунган. Амир Темур даврида Ў. оддий аскарга нисбатан 10 баробар ортиқ маош олган (бу пайтда оддий аскарнинг ойлиги минган отининг нархига тенг бўлган). Ўрта Осиё хонликлари даврида ҳам Ў.нинг ҳарбий мавқеи ўзгармаган. Туркиетон минтақасида қизил армияга қарши кураш йилларида кўплаб қўрбоши гуруҳларида (Иброҳимбек ва бошқалар) Ў. лавозими мавжуд бўлган. Сўнгги ўрта асрларда Ў. Россияда «десятник» деб аталган. 20-асрда совет армияси сафида 10 кишидан иборат ҳарбий бўлинма бўлиб, уни бўлим командири (ефрейтор ёхуд кичик сержант) бошқарган. Ад.: Темур тузуклари, Т., 1996.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.