Ondatra
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 178-b. — ziyouz.com
Ondatra ONDATRA, muşk kalamuş (Ondatra zibethicus) — dala siçqonlari oilasiga mansub kemiruvçi; uruğning yagona turi. Gavdasi 35 sm gaça, dumi 28 sm gaça, vazni 1,5 kg gaça. Quruqlik hamda suvda yaşaşga moslaşgan, qişda muzlaydigan suv havzalarida yaşaydi. Dumi yon tomondan yassilaşgan, tangaçali, tuksiz; orqa oyoqlaridagi suzgiç pardasi töliq rivojlanmagan. Yungi qalin, qoramtir qönğirdan qora ranggaça, qisman suv yuqtiradi. Erkagining dumi asosidagi bir juft muşk bezlari urçiş davrida hidli yoğsimon oqiş suyuklik — muşk ajratadi. Vatani — Şim. Amerika, u yerdan Yevropa va Osiyoga, jumladan, Özbekistonga keltirib iqlimlaştirilgan. Bahorda bolalaydi, yiliga 1—2 marta, jan.da 2—3 marta 5—8 tadan bola tuğadi. Suv havzalarining qirğoqlarini kavlab yoki şox-şabbalardan uya quradi. Ovlanadi va köpaytiriladi. Özbekiston, Qozoğiston, Sibir va b. joylarda ondat-raçilik xöjaliklari taşkil etilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОНДАТРА, мушк каламуш (Ondatra zibethicus) — дала сичқонлари оиласига мансуб кемирувчи; уруғнинг ягона тури. Гавдаси 35 см гача, думи 28 см гача, вазни 1,5 кг гача. Қуруқлик ҳамда сувда яшашга мослашган, қишда музлайдиган сув ҳавзаларида яшайди. Думи ён томондан яссилашган, тангачали, туксиз; орқа оёқларидаги сузгич пардаси тўлиқ ривожланмаган. Юнги қалин, қорамтир қўнғирдан қора ранггача, қисман сув юқтиради. Эркагининг думи асосидаги бир жуфт мушк безлари урчиш даврида ҳидли ёғсимон оқиш суюклик — мушк ажратади. Ватани — Шим. Америка, у ердан Европа ва Осиёга, жумладан, Ўзбекистонга келтириб иқлимлаштирилган. Баҳорда болалайди, йилига 1—2 марта, жан.да 2—3 марта 5—8 тадан бола туғади. Сув ҳавзаларининг қирғоқларини кавлаб ёки шох-шаббалардан уя қуради. Овланади ва кўпайтирилади. Ўзбекистон, Қозоғистон, Сибирь ва б. жойларда ондат-рачилик хўжаликлари ташкил этилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.