Öngön
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 137-b. — ziyouz.com
Öngön ÖNGÖN, önğön, uyğun, ongon — totem. Qadimda turkiymöğul xalqlari nazarida qabilaga asos bölgan va muqaddas hisoblangan hayvon yoki ösimlik. Mas, öğuzlarda islomiyat davrida ham totemizm qoldiqlari saqlangan. Har bir uruğ bironbir quşni özi uçun muqaddas sanagan, uruğ a'zolari bu quşga tegişmagan, uning göştini yeyişmagan. Bunday totemni ifodalaş uçun Ö. atamasi qöllanilgan. Bundan taşqari, umumiy ziyofatlar paytida muayyan uruğ göştning qaysi qismini oliş huquqiga egaligi ham belgilab qöyilgan. Ö.lar va göşt qismlari Öğuzxon farzandlari soniga köra, 6 xil qilib farqlangan (yana q. Tamğa).
Q.: Tamğa
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЎНГЎН, ўнғўн, уйғун, онгон — тотем. Қадимда туркиймўғул халқлари назарида қабилага асос бўлган ва муқаддас ҳисобланган ҳайвон ёки ўсимлик. Мас, ўғузларда исломият даврида ҳам тотемизм қолдиқлари сақланган. Ҳар бир уруғ биронбир қушни ўзи учун муқаддас санаган, уруғ аъзолари бу қушга тегишмаган, унинг гўштини ейишмаган. Бундай тотемни ифодалаш учун Ў. атамаси қўлланилган. Бундан ташқари, умумий зиёфатлар пайтида муайян уруғ гўштнинг қайси қисмини олиш ҳуқуқига эгалиги ҳам белгилаб қўйилган. Ў.лар ва гўшт қисмлари Ўғузхон фарзандлари сонига кўра, 6 хил қилиб фарқланган (яна қ. Тамға).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.