Önli logarifm

Önli logarifm — musbat sonning 10 asosga köra logarifmi. a sonining önli logarifmi \_ a kabi belgilanadi. Mas, 1810=1; 1§100=2, çunki 10 ni hosil qiliş uçun asos 10 ni 1darajaga, 100 ni hosil qiliş uçun esa asos 10 ni 2darajaga kötariş kerak: 10=10'; 100=102 si 10 dan iborat martabali (pozitsion) sanoq sistemasi. Ö.s.s. taxm. 5-asrda Hindistonda paydo bölgan. Muhammad Xorazmiyning «Algoritm hind hisobi haqida» risolasida Ö.s.s, natural sonlar ustida tört amal sistemasi bayon qilingan. Ö.s.s. sonlar ustida arifmetik amallar bajariş uçun qulay. Ö.s.s.da 10 ta belgi (raqam)dan foydalaniladi: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9. Har qanday natural sonni şu raqamlar yordamida yoziş mumkin, bunda har bir belgi özining yozuvdagi örniga qarab turli qiymatga (martabaga) ega böladi. Mas, 717 sonidagi öngdan 1raqamdagi sonda 7 ta birlik, öngdan 3raqamdagi sonda esa 7 ta yuzlik borligini bildiradi.