Onore Viktoryen Domye
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 350-b. — ziyouz.com
Domye Onore Viktoryen Viktoryen (1808.26.2, Marsel- 1879.11.2, Vilmondua, Parij yaqinida) — fransuz rangtasviri ustasi, grafik rassomi va haykaltaroşi; tanqidiy realizmning yirik vakili. 1814 y.dan Parijda; 20-y.larda rasm, rangtasvirdan ta'lim olgan, litografiya san'ati asoslarini örgangan. 1830 y. inqilobidan keyin siyosiy karikaturalar, hajviy rasmlar yaratgan, ular alohida varaqlarda yoki bezakli naşrlarda bosilgan. Siyosiy arboblarning ötkir syujetli byustlari (1830—36, 36 ta byust saqlangan) keyinçalik portret-şarjlar yaratiş uçun asos bölgan («Oltin kesimning maşxur kişilari», 1832—33). D. litografiya asarlarida («Qonun çiqaruvçilar uyasi», «Biz hammamiz halol odamlarmiz, keling quçoqlaşaylik», «Bunisini ozodlikka çiqarsa böladi», 1934; «Transnonen köçasi» va b. turkumlar) bağritoş, manman, ikkiyuzlamaçi hukmdorlarni qattiq tanqid ostiga olgan. 1834 y.dan keyin D. asosan maişiy hajviy rasmlar işlaş b-n çegaralana boşlaydi («Rober Maker», 1836—38; «Marhamatli burjua», 1846—49 va b.). D. rangtasviri romantizm b-n boğliq, obrazlarning ötkir tavsifi, erkin va mohirona jamlangan lirik va jöşqin harakatli rang tizimi, nursoya öyinidagi keskinlik asarlariga alohida joziba baxş etgan («Qözğolon», 1848; «Barrikadadagi oila» va b.). Oddiy xalqning içki qudrati va ma'naviy gözalligini ifoda etgan «Kir yuvuvçi» (1859), «Uçinçi klass vagoni» (1862— 63) va b., diniy mifologik mavzuda kompozitsiyalar, portretlar, Don Kixotga bağişlangan qator asarlar yaratgan («Don Kixot», 1868 va b.).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДОМЬЕ (Daumier) Оноре Викторьен (1808.26.2, Марсель- 1879.11.2, Вильмондуа, Париж яқинида) — француз рангтасвири устаси, график рассоми ва ҳайкалтароши; танқидий реализмнинг йирик вакили. 1814 й.дан Парижда; 20-й.ларда расм, рангтасвирдан таълим олган, литография санъати асосларини ўрганган. 1830 й. инқилобидан кейин сиёсий карикатуралар, ҳажвий расмлар яратган, улар алоҳида варақларда ёки безакли нашрларда босилган. Сиёсий арбобларнинг ўткир сюжетли бюстлари (1830—36, 36 та бюст сақланган) кейинчалик портрет-шаржлар яратиш учун асос бўлган («Олтин кесимнинг машхур кишилари», 1832—33). Д. литография асарларида («Қонун чиқарувчилар уяси», «Биз ҳаммамиз ҳалол одамлармиз, келинг қучоқлашайлик», «Бунисини озодликка чиқарса бўлади», 1934; «Транснонен кўчаси» ва б. туркумлар) бағритош, манман, иккиюзламачи ҳукмдорларни қаттиқ танқид остига олган. 1834 й.дан кейин Д. асосан маиший ҳажвий расмлар ишлаш б-н чегаралана бошлайди («Робер Макер», 1836—38; «Марҳаматли буржуа», 1846—49 ва б.). Д. рангтасвири романтизм б-н боғлиқ, образларнинг ўткир тавсифи, эркин ва моҳирона жамланган лирик ва жўшқин ҳаракатли ранг тизими, нурсоя ўйинидаги кескинлик асарларига алоҳида жозиба бахш этган («Қўзғолон», 1848; «Баррикададаги оила» ва б.). Оддий халқнинг ички қудрати ва маънавий гўзаллигини ифода этган «Кир ювувчи» (1859), «Учинчи класс вагони» (1862— 63) ва б., диний мифологик мавзуда композициялар, портретлар, Дон Кихотга бағишланган қатор асарлар яратган («Дон Кихот», 1868 ва б.).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.