Oq hun
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 306-b. — ziyouz.com
Oq hun — ğarbiy hunlar. Hunlar davlatinnng sönggi davrida şim. hunlar hukmdori Qut uş qabilasi b-n ğarbga Qanğ davlati tomon çekingan. Mazkur davlatning xoni qudaçilik hurmati yuzasidan Qutuşga va uning odamlariga öz hududidan joy bergan. Oradan köp ötmay hunlar Yaypan (Yuepan) xonligini taşkil etgan. U Uysun (Usun) xonligining şim-ğarbida (hoz. Jan. Qozoğiston) joylaşgan. Mil. av. 1-a.ning örtalarida O.h.larning boşliği Çjiçji xitoylar b-n bölgan uruşda mağlub bölib, u ham Qanğ davlatidan panoh topgan edi. Qanğ hukmdori hunlarga hoz. Jambul (Avliyoota) viloyatidan joy bergan. Yaypan davlati keyinçalik Eftaliylar davlatiga qöşilib ketgan. Xitoy manbalarida 448 y. Yaypan davlatidan Xitoyga elçilar borganligi, şundan keyin uşbu xonlik Şim. Vey davlati (386—534) b-n diplomatik aloqalar qilib turganligi zikr etilgan. Xonlikning aholisi 200 mingdan ortiq bölgan. Turkistonga çekinib kelgan xunlar qad. turk tilida «O.h.» ya'ni «ğarbiy hun» deb nomlangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОҚ ҲУН — ғарбий ҳунлар. Ҳунлар давлатинннг сўнгги даврида шим. ҳунлар ҳукмдори Қут уш қабиласи б-н ғарбга Қанғ давлати томон чекинган. Мазкур давлатнинг хони қудачилик ҳурмати юзасидан Қутушга ва унинг одамларига ўз ҳудудидан жой берган. Орадан кўп ўтмай ҳунлар Яйпан (Юэпан) хонлигини ташкил этган. У Уйсун (Усун) хонлигининг шим-ғарбида (ҳоз. Жан. Қозоғистон) жойлашган. Мил. ав. 1-а.нинг ўрталарида О.ҳ.ларнинг бошлиғи Чжичжи хитойлар б-н бўлган урушда мағлуб бўлиб, у ҳам Қанғ давлатидан паноҳ топган эди. Қанғ ҳукмдори ҳунларга ҳоз. Жамбул (Авлиёота) вилоятидан жой берган. Яйпан давлати кейинчалик Эфталийлар давлатига қўшилиб кетган. Хитой манбаларида 448 й. Яйпан давлатидан Хитойга элчилар борганлиги, шундан кейин ушбу хонлик Шим. Вэй давлати (386—534) б-н дипломатик алоқалар қилиб турганлиги зикр этилган. Хонликнинг аҳолиси 200 мингдан ортиқ бўлган. Туркистонга чекиниб келган хунлар қад. турк тилида «О.ҳ.» яъни «ғарбий ҳун» деб номланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.