Oq Mitti yulduzlar
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 302-b. — ziyouz.com
Oq Mitti yulduzlar - aynigan gazlardan iborat kiçik ölçamli juda ziç qaynoq yulduzlar. Massalari Quyoş massasiga yaqin, lekin ölçamlari Quyoşga nisbatan taxm. 100 marta kiçik böladi. Şu tufayli O.m.yu.ning ziçliklari juda katta —10* —109 kg/m3. Radiusi bir neça ming km, sirtidagi t-ra 10 ming K. T-rasi va spektri oq rangli yulduzlarga mos ekani qamda ölçamlari kiçikligi sababli şu nom b-n ataladi. Galaktikamizdagi yulduzlarning 10% ga yaqini O.m.yu. taşkil qiladi. Uşbu fizik holat yulduzlar evolyutsiyasining eng oxirgi bosqiçlaridan birigatöğri keladi. O.m.yu. massasi yukrridan 1,4 quyoş massasi b-n çegaralanganligini birinçi bölib hind astronomi S. Çandrasekar körsatgan. Hisob-kitoblarga köra, O.m.yu. normal yulduzlarning portlab, taşqi qobiqlarining fazoga tarqab ketişi natijasida vujudga kelgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОҚ МИТТИ ЮЛДУЗЛАР - айниган газлардан иборат кичик ўлчамли жуда зич қайноқ юлдузлар. Массалари Қуёш массасига яқин, лекин ўлчамлари Қуёшга нисбатан тахм. 100 марта кичик бўлади. Шу туфайли О.м.ю.нинг зичликлари жуда катта —10* —109 кг/м3. Радиуси бир неча минг км, сиртидаги т-ра 10 минг К. Т-раси ва спектри оқ рангли юлдузларга мос экани қамда ўлчамлари кичиклиги сабабли шу ном б-н аталади. Галактикамиздаги юлдузларнинг 10% га яқини О.м.ю. ташкил қилади. Ушбу физик ҳолат юлдузлар эволюциясининг энг охирги босқичларидан биригатўғри келади. О.м.ю. массаси юкрридан 1,4 қуёш массаси б-н чегараланганлигини биринчи бўлиб ҳинд астрономи С. Чандрасекар кўрсатган. Ҳисоб-китобларга кўра, О.м.ю. нормал юлдузларнинг портлаб, ташқи қобиқларининг фазога тарқаб кетиши натижасида вужудга келган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.