Oq Örda
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 305-b. — ziyouz.com
Oq Örda (rus manbalarida Kök Örda) — Oltin Ördannng bir qismi. Jöji-xonning öğli Botuxon va uning avlodlari tomonidan idora qilingan; ik-kinçi qismini Jöjixonning boşqa öğli Ördaxon (Örda-Içen) boşqargan. Bu holat 13—14-a.lar davomida özgarmay kelgan. Botuxon avlodiga nomigagina qaram bölgan Ördaxon avlodlari keyinçalik, Sasibuqo davrida (1291 — 1310) töla mustaqil bölib olganlar. Oltin Örda tuşunçasi Botuxon davridan boşlab butun Jöji ulusiga, 14-a. boşidan esa O.Ö. ga nisbatan qöllanilgan. O.Ö. tarkibiga Sirdaryo havza-sining katta qismi va Orol dengizining şim.- şarqidagi çöllardan Işim va Sarisuv daryolarigaça yoyilgan hududlar kirgan. Poytaxti— Siğnoq ş. (Hoz. Tumanariq t.y. st-yasi yaqinida). 14-a. oxirida O.Ö. Amir Temur tomonidan zabt etilgan. 15-a.da O.Ö. hududida Oltin Ördaning davomi si-fatida yangi davlatlar (Kamma Örda, Nöğay Örda, Qosimovlar podşoligi hamda Özbek, Qrim, Qozon, Sibir va b. xonliklar) vujudga kelgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОҚ ЎРДА (рус манбаларида Кўк Ўрда) — Олтин Ўрданннг бир қисми. Жўжи-хоннинг ўғли Ботухон ва унинг авлодлари томонидан идора қилинган; ик-кинчи қисмини Жўжихоннинг бошқа ўғли Ўрдахон (Ўрда-Ичен) бошқарган. Бу ҳолат 13—14-а.лар давомида ўзгармай келган. Ботухон авлодига номигагина қарам бўлган Ўрдахон авлодлари кейинчалик, Сасибуқо даврида (1291 — 1310) тўла мустақил бўлиб олганлар. Олтин Ўрда тушунчаси Ботухон давридан бошлаб бутун Жўжи улусига, 14-а. бошидан эса О.Ў. га нисбатан қўлланилган. О.Ў. таркибига Сирдарё ҳавза-сининг катта қисми ва Орол денгизининг шим.- шарқидаги чўллардан Ишим ва Сарисув дарёларигача ёйилган ҳудудлар кирган. Пойтахти— Сиғноқ ш. (Ҳоз. Туманариқ т.й. ст-яси яқинида). 14-а. охирида О.Ў. Амир Темур томонидан забт этилган. 15-а.да О.Ў. ҳудудида Олтин Ўрданинг давоми си-фатида янги давлатлар (Kamma Ўрда, Нўғай Ўрда, Қосимовлар подшолиги ҳамда Ўзбек, Қрим, Қозон, Сибирь ва б. хонликлар) вужудга келган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.