«Öq-yoy»
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 220-b. — ziyouz.com
«Öq-yoy» — zargarlik buyumi; Xorazm ayollarining boş kiyimining ensa (gardon) qismiga mustahkamlanadigan taqinçoği. Taqyatuzi, osmatuzi va yarimtirnoq kabilar bilan birgalikda ansambl hosil qiladi. Taqinçoq şakli «öqyoy»ni eslatadi (nomi şundan). Töğri törtburçakli tepa va yoysimon (kamalak) şakldagi quyi qismdan iborat. Tepa qismi atrofi feruza közlar bilan hoşiyalanib, yuzasiga simkori usulida yelpiğiçsimon bezaklar işlanadi, ba'zan bezaksiz ham böladi; uning yuqori qismi örtasiga ukpar uçun nayça işlanib, nayçaning ostiga öqning uçini eslatuvçi uçburçak — tumor şakli osiladi (u ham ziynatlangan). Yoysimon quyi qismi yuzasi 3 qator feruza közlar qadab bezatilgan, uning quyi qismiga marjon hamda yaproqçalardan tuzilgan haşamdor şokilalar osilgan. 19-asr oxiridan urfdan qola boşlagaç, kökrakka ham taqilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
«ЎҚ-ЁЙ» — заргарлик буюми; Хоразм аёлларининг бош кийимининг энса (гардон) қисмига мустаҳкамланадиган тақинчоғи. Тақятузи, осматузи ва яримтирноқ кабилар билан биргаликда ансамбль ҳосил қилади. Тақинчоқ шакли «ўқёй»ни эслатади (номи шундан). Тўғри тўртбурчакли тепа ва ёйсимон (камалак) шаклдаги қуйи қисмдан иборат. Тепа қисми атрофи феруза кўзлар билан ҳошияланиб, юзасига симкори усулида елпиғичсимон безаклар ишланади, баъзан безаксиз ҳам бўлади; унинг юқори қисми ўртасига укпар учун найча ишланиб, найчанинг остига ўқнинг учини эслатувчи учбурчак — тумор шакли осилади (у ҳам зийнатланган). Ёйсимон қуйи қисми юзаси 3 қатор феруза кўзлар қадаб безатилган, унинг қуйи қисмига маржон ҳамда япроқчалардан тузилган ҳашамдор шокилалар осилган. 19-аср охиридан урфдан қола бошлагач, кўкракка ҳам тақилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.