Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Oqilovlar

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 309–310-b. — ziyouz.com

    Oqilovlar — 20-a. Özbekiston raqs san'atiga ulkan hissa qöşgan san'atkorlar oilasi. Sulola boşliği raqqos, baletmeyster, özbek sahna raqsi asosçilaridan, Özbekiston xalq artisti (1964) Isoxor Oqilov (1914.14.7, Samarqand — 1988.25.9, Toşkent) — Samarqanddagi Musiqa va xoreografiya in-tida (1928— 29), özbek davlat mu-sikali teatri studiyasida (1929—32) ta'lim olgan. Katta teatrda malaka-sini oşirgan (1953 — 54). 1932—36 y.lar tojik va yahudiylar musiqali teatri (Samarqand, Buxoro) da, 1936 y.dan M. Qoriyoqubov nomidagi özbek davlat filarmoniyasida işlagan. «Çar-xi dözon», «Katta uyin», «Lazgi», «Yakkaqars», «Ohangi köhiston» kabi raqslarni mahorat b-n ijro etgan. An'-anaviy-mumtoz («Sevgi taronasi», «Munojot», «Tantana», «Buxoro yulduzi» kabi), zamonaviy («Tong malikasi», «Uç guzal», «Şodiyona» va b.) raqslarni sahnalaştirgan. «Şodlik», «Guzal» ansambllarini taşkil etgan. Buxoro mumtoz raqsi an'analari, professional özbek raqsining rivoj to-pişida uning xizmatlari alohida. Köpgina filmlarga («Maftuningman», «Amirlikning yemirilişi» va b.) baletmeysterlik qilgan. Hamza nomidagi Özbekiston Davlat mukofoti laureati (1977). G. Izmaylova, K Mirkarimova, H. Komilova, K. Yusupova, G. Mavayeva, D. Jabborova, Q. Döstmuhamedova, M. Ahmedova, Q. Möminov va b. uning şogirdlaridir. Isoxor Oqilovning rafiqasi Özbekiston xalq artisti (1970) Margarita Oqilova (1920.20.1, Samarkand) — raqqosa. 1932—35 y.lar Duşanbadagi Loxutiy nomidagi Davlat mu-siqali teatrida işlab, şu teatr studiyasini tamomlagan. 1935—36 y.larda Samarqanddagi tojik va yahudiylar musiqali teatrida yakkaxon. 1936—60 y.larda özbek davlat filarmoniyasida işlagan. «Zang öyin», «Guluzorim», «Tanavor», «Dilxiroj», «Buxoroça raqs» kabi raqslarni ijro etgan. 1960—89 y.lar Toşkent töqimaçilar saroyi qoşidagi xalq raqs ansamblida bad. rahbar.

    Viloyat Oqilova (1937.12.10, Samarqand) — raqqosa, baletmeyster. Özbekiston xalq artisti (1989). O. kizi. 1958—94 y.lar filarmoniyada raqqosa, baletmeyster, 1994—96 y.lar «Turkiston» saroyida, 1996 y.dan Özbekiston xorijiy mamlakatlar b-n madaniy-ma'rifiy aloqalar jamiyatida baletmeyster. «Zang», «Larzon», «Şodlik», «Xorazm lazgisi», «Tojik gözali», «Pomir raqsi», «Afğonça», «Dilrabo», «Şodiyona» kabi bir qança raqslarni kötarinkilik, jöşqinlik b-n ijro etgan.

    Baletmeyster sifatida «Çorzarb», «Sa-mandariy», «Buxoro tölqini», «Tanavor 2», «Afğonça», «Tojikça», «Surnay lazgisi» kabi raqslarni sahnalaştirgan. Raqqosa ijodi lirik jöşqinligi, nafis, ravon ijrosi, oyoq, qöl, boş va tana harakatlarining umumiy ohangga böysunişi, şöxçanligi, plastik ifodaviylikning kuçliligi b-n ajralib turadi. «Zarafşon» ansamblining taşkilotçilaridan. R. Sultonova, F. Solihova, R. Abdulxayirova, N. Olimova, E. Norboyeva, X. Ixtiyorovalarga ustozlik qilgan. «El-yurt hurmati» ordeni b-n mukofotlangan (1998).

    Zulayho Oqilova (1945.12.3, Toşkent — 2000.30.9, Moskva) — raqqosa, baletmeyster. O. qizi. Navoiy teatrida M. Leviyevning «Suhayl va Mehri», D'Falyaning «Sevgi-sehrgar» baletlarini sahnalaştirgan. «Şarqminiatyuralari» (rej. L. Fayziyev) filmiga ham baletmeysterlik qilgan. Bir qança özbek («Çexra», «Baliq va baliqçi», «Tinçlikni asrang!») va jahon xalqlari raqslarini mohirona ijro etgan.

    Lola Oqilova (1957.10.6, Toşkent) — raqqosa. Özbekistonda xizmat körsatgan artist (1990). O. qizi. «Paripari», «Tojik gözali», «Baxt quşi», «Farğonaça», «Xorazmça», «Uçraşuv», «Larzon» va b. raqslari b-n tanilgan. O.ga bağişlangan «Oqilovlar raqsga tuşa-di» («Çarxu du zonu») va «Quvonç» (rej. A. Yoqubov, 1980) filmlari suratga olingan.

    Gavhar Oqilova (1949.27.4, Toşkent) — dirijyor, O. qizi.

    Yusuf Oqilov (1963.28.2, Toşkent) — kompozitor. O. öğli.

    Mohina Aşirova.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ОҚИЛОВЛАР — 20-а. Ўзбекистон рақс санъатига улкан ҳисса қўшган санъаткорлар оиласи. Сулола бошлиғи раққос, балетмейстер, ўзбек саҳна рақси асосчиларидан, Ўзбекистон халқ артисти (1964) Исохор Оқилов (1914.14.7, Самарқанд — 1988.25.9, Тошкент) — Самарқанддаги Мусиқа ва хореография ин-тида (1928— 29), ўзбек давлат му-сикали театри студиясида (1929—32) таълим олган. Катта театрда малака-сини оширган (1953 — 54). 1932—36 й.лар тожик ва яҳудийлар мусиқали театри (Самарқанд, Бухоро) да, 1936 й.дан М. Қориёқубов номидаги ўзбек давлат филармониясида ишлаган. «Чар-хи дўзон», «Катта уйин», «Лазги», «Яккақарс», «Оҳанги кўҳистон» каби рақсларни маҳорат б-н ижро этган. Анъ-анавий-мумтоз («Севги таронаси», «Муножот», «Тантана», «Бухоро юлдузи» каби), замонавий («Тонг маликаси», «Уч гузал», «Шодиёна» ва б.) рақсларни саҳналаштирган. «Шодлик», «Гузал» ансамблларини ташкил этган. Бухоро мумтоз рақси анъаналари, профессионал ўзбек рақсининг ривож то-пишида унинг хизматлари алоҳида. Кўпгина фильмларга («Мафтунингман», «Амирликнинг емирилиши» ва б.) балетмейстерлик қилган. Ҳамза номидаги Ўзбекистон Давлат мукофоти лауреати (1977). Г. Измайлова, К Миркаримова, Ҳ. Комилова, К. Юсупова, Г. Маваева, Д. Жабборова, Қ. Дўстмуҳамедова, М. Аҳмедова, Қ. Мўминов ва б. унинг шогирдларидир. Исохор Оқиловнинг рафиқаси Ўзбекистон халқ артисти (1970) Маргарита Оқилова (1920.20.1, Самарканд) — раққоса. 1932—35 й.лар Душанбадаги Лохутий номидаги Давлат му-сиқали театрида ишлаб, шу театр студиясини тамомлаган. 1935—36 й.ларда Самарқанддаги тожик ва яҳудийлар мусиқали театрида яккахон. 1936—60 й.ларда ўзбек давлат филармониясида ишлаган. «Занг ўйин», «Гулузорим», «Танавор», «Дилхирож», «Бухороча рақс» каби рақсларни ижро этган. 1960—89 й.лар Тошкент тўқимачилар саройи қошидаги халқ рақс ансамблида бад. раҳбар.

    Вилоят Оқилова (1937.12.10, Самарқанд) — раққоса, балетмейстер. Ўзбекистон халқ артисти (1989). О. кизи. 1958—94 й.лар филармонияда раққоса, балетмейстер, 1994—96 й.лар «Туркистон» саройида, 1996 й.дан Ўзбекистон хорижий мамлакатлар б-н маданий-маърифий алоқалар жамиятида балетмейстер. «Занг», «Ларзон», «Шодлик», «Хоразм лазгиси», «Тожик гўзали», «Помир рақси», «Афғонча», «Дилрабо», «Шодиёна» каби бир қанча рақсларни кўтаринкилик, жўшқинлик б-н ижро этган.

    Балетмейстер сифатида «Чорзарб», «Са-мандарий», «Бухоро тўлқини», «Танавор 2», «Афғонча», «Тожикча», «Сурнай лазгиси» каби рақсларни саҳналаштирган. Раққоса ижоди лирик жўшқинлиги, нафис, равон ижроси, оёқ, қўл, бош ва тана ҳаракатларининг умумий оҳангга бўйсуниши, шўхчанлиги, пластик ифодавийликнинг кучлилиги б-н ажралиб туради. «Зарафшон» ансамблининг ташкилотчиларидан. Р. Султонова, Ф. Солиҳова, Р. Абдулхайирова, Н. Олимова, Э. Норбоева, X. Ихтиёроваларга устозлик қилган. «Эл-юрт ҳурмати» ордени б-н мукофотланган (1998).

    Зулайҳо Оқилова (1945.12.3, Тошкент — 2000.30.9, Москва) — раққоса, балетмейстер. О. қизи. Навоий театрида М. Левиевнинг «Суҳайл ва Меҳри», Д’Фальянинг «Севги-сеҳргар» балетларини саҳналаштирган. «Шарқминиатюралари» (реж. Л. Файзиев) фильмига ҳам балетмейстерлик қилган. Бир қанча ўзбек («Чехра», «Балиқ ва балиқчи», «Тинчликни асранг!») ва жаҳон халқлари рақсларини моҳирона ижро этган.

    Лола Оқилова (1957.10.6, Тошкент) — раққоса. Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист (1990). О. қизи. «Парипари», «Тожик гўзали», «Бахт қуши», «Фарғонача», «Хоразмча», «Учрашув», «Ларзон» ва б. рақслари б-н танилган. О.га бағишланган «Оқиловлар рақсга туша-ди» («Чарху ду зону») ва «Қувонч» (реж. А. Ёқубов, 1980) фильмлари суратга олинган.

    Гавҳар Оқилова (1949.27.4, Тошкент) — дирижёр, О. қизи.

    Юсуф Оқилов (1963.28.2, Тошкент) — композитор. О. ўғли.

    Моҳина Аширова.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.