Oqoltin tumani
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 314-b. — ziyouz.com
Oqoltin tumani - Sirdaryo viloyatidagi tuman. 1971 y. 29 avg.da taşkil etilgan. Şim.dan Krzoğiston Respublikasi, şim.-ğarbdan Jizzax viloyatining Mirzaçöl, jan.-ğarbdan Döstlik tumanlari, jan.dan viloyatning Şarof Raşidov, şim.-şarq, jan.-şarkdan Mirzaobod va Mehnatobod tumanlari b-n çegaradoş. Mayd. 0,57 ming km2. Aholisi 51,3 ming kişi (2003).
O.t.da 6 qişloq fuqarolar yiğini (Andijon, Böston, Sardoba, Farğona, Şodlik, Ğalaba) bor (2003). Markazi — Sardoba qişloği.
Tabiati. Relyefi, asosan, tekislik bölib, Mirzaçöl daştidan ibo-rat. Tuproklari turli xil böz tuproq. Ba'zi xöjaliklarda yer osti suvlari yuza, bu yerlarda şörxok tuproqlar tarqalgan. Şörlanişga qarşi oçiq va yopiq kollektorlar qurilgan. Yerlar Jan. Mirzaçöl kanali va Markaziy tarmoq kanalidan suğoriladi. Iklimi keskin kontinental. Qişi sovuq. Kuçli so-vuqşamollar esadi. Yanv.da t-ra —15°, —20°gaça pasayadi. Yozi issiq, iyulda örtaça t-ra 30°. Ahyon-ahyonda garmsel esadi. Garmselga qarşi daraxtzorlar barpo qilinmokda. Bahor seryoğin. Mart, apr.da yillik yoğinning 70% yoğadi. Yov-voyi ösimliklardan, yantoq, şuvoq, yulğun, oqboş, tuyaqorin va b. ösadi.
Yovvoyi xayvonlardan böri, çiyaböri, ondatra, quyon, tulki, yumronqoziq, toşbaqa, turli xil ilonlar, kaltakesaklar; quşlardan çöl burguti, kalxat, boyöğli, gurrak, popişak, söfitörğay, bulbul, zoğça, toğ maynasi va b. bor.
Aholisi, asosan, özbeklar, şuningdek, qozoq, tojik, rus, tatar va b. millat vakillari ham yaşaydi. Axrlining örtaça ziçligi 1 km2 ga 90 kişi (2003).
Xöjaligi. Paxtaçilik tuman xöjaligining asosiy tarmoğidir. Tumanda jami yer mayd. 36,9 ming ga dan ziyod. Şundan 19,9 ming ga yerga paxta, 14,1 ming ga yerga donli ekinlar, şuningdek, sabzavot va poliz ekinlari, beda ekiladi, mevazor, tokzor va tutzorlar bor. Krramol boqiladi, pilla yetiştiriladi. Tumanda paxta tozalaş korxonasi, 22 umumiy ta'lim maktabi, 3 kollej, kutubxonalar, klublar, markaziy kasalxona, poliklinika va b. tibbiy muassasalar mavjud.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОҚОЛТИН ТУМАНИ - Сирдарё вилоятидаги туман. 1971 й. 29 авг.да ташкил этилган. Шим.дан Крзоғистон Республикаси, шим.-ғарбдан Жиззах вилоятининг Мирзачўл, жан.-ғарбдан Дўстлик туманлари, жан.дан вилоятнинг Шароф Рашидов, шим.-шарқ, жан.-шаркдан Мирзаобод ва Меҳнатобод туманлари б-н чегарадош. Майд. 0,57 минг км2. Аҳолиси 51,3 минг киши (2003).
О.т.да 6 қишлоқ фуқаролар йиғини (Андижон, Бўстон, Сардоба, Фарғона, Шодлик, Ғалаба) бор (2003). Маркази — Сардоба қишлоғи.
Табиати. Рельефи, асосан, текислик бўлиб, Мирзачўл даштидан ибо-рат. Тупроклари турли хил бўз тупроқ. Баъзи хўжаликларда ер ости сувлари юза, бу ерларда шўрхок тупроқлар тарқалган. Шўрланишга қарши очиқ ва ёпиқ коллекторлар қурилган. Ерлар Жан. Мирзачўл канали ва Марказий тармоқ каналидан суғорилади. Иклими кескин континентал. Қиши совуқ. Кучли со-вуқшамоллар эсади. Янв.да т-ра —15°, —20°гача пасаяди. Ёзи иссиқ, июлда ўртача т-ра 30°. Аҳён-аҳёнда гармсел эсади. Гармселга қарши дарахтзорлар барпо қилинмокда. Баҳор серёғин. Март, апр.да йиллик ёғиннинг 70% ёғади. Ёв-войи ўсимликлардан, янтоқ, шувоқ, юлғун, оқбош, туяқорин ва б. ўсади.
Ёввойи хайвонлардан бўри, чиябўри, ондатра, қуён, тулки, юмронқозиқ, тошбақа, турли хил илонлар, калтакесаклар; қушлардан чўл бургути, калхат, бойўғли, гуррак, попишак, сўфитўрғай, булбул, зоғча, тоғ майнаси ва б. бор.
Аҳолиси, асосан, ўзбеклар, шунингдек, қозоқ, тожик, рус, татар ва б. миллат вакиллари ҳам яшайди. Ахрлининг ўртача зичлиги 1 км2 га 90 киши (2003).
Хўжалиги. Пахтачилик туман хўжалигининг асосий тармоғидир. Туманда жами ер майд. 36,9 минг га дан зиёд. Шундан 19,9 минг га ерга пахта, 14,1 минг га ерга донли экинлар, шунингдек, сабзавот ва полиз экинлари, беда экилади, мевазор, токзор ва тутзорлар бор. Кррамол боқилади, пилла етиштирилади. Туманда пахта тозалаш корхонаси, 22 умумий таълим мактаби, 3 коллеж, кутубхоналар, клублар, марказий касалхона, поликлиника ва б. тиббий муассасалар мавжуд.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.