Oqquşlar
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 328–329-b. — ziyouz.com
Oqquşlar (Cygnus),oqquvlar — ğozlar oilasiga mansub yirik quşlar. Böyni tana uzunligiga teng. Patlari köpinça oq rangda. Özbekistonda 3 turi uçraydi. Vişildoq O. — tumşuğidagi qora ğurrasi b-n boşqa turlardan ajralib turadi. Gavdasining uz. 180 sm, vazni 13 kg. Ğarbiy Yevropadan Tinç okeanigaça bölgan hududlarda uya quradi. Baqiroq O. gavdasining uz. 160 sm gaça, vazni 12 kg gaça. Atlantika oke-anidan Tinç okeangaça bölgan hududlarda tarqalgan. Kiçik O. — gavdasining uz. 120 sm gaça, vazni 7 kg gaça; asosan, tundrada yaşaydi; çuçuk suvli köl, ba'-zan dengiz qirğoklaridagi qamişzorlarga uya quradi. Kiçik O.ning urğoçisi 5—12 ta tuxum qöyib, 35—40 kun bosadi. Nari xam uya qurişda va bolalarini boqişda qatnaşadi. O. juda yaxşi suzadi va uçadi; ösimliklar, mayda suv jonivorlari b-n oziklanadi. Ular çiroyli bölganligi uçun hayvonot boğlarida boqiladi. Tutqinlikda köpayadi. Vişildoq va baqiroq O.lar Özbekiston Kizil kitobiga kiritilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОҚҚУШЛАР (Cygnus),оққувлар — ғозлар оиласига мансуб йирик қушлар. Бўйни тана узунлигига тенг. Патлари кўпинча оқ рангда. Ўзбекистонда 3 тури учрайди. Вишилдоқ О. — тумшуғидаги қора ғурраси б-н бошқа турлардан ажралиб туради. Гавдасининг уз. 180 см, вазни 13 кг. Ғарбий Европадан Тинч океанигача бўлган ҳудудларда уя қуради. Бақироқ О. гавдасининг уз. 160 см гача, вазни 12 кг гача. Атлантика оке-анидан Тинч океангача бўлган ҳудудларда тарқалган. Кичик О. — гавдасининг уз. 120 см гача, вазни 7 кг гача; асосан, тундрада яшайди; чучук сувли кўл, баъ-зан денгиз қирғокларидаги қамишзорларга уя қуради. Кичик О.нинг урғочиси 5—12 та тухум қўйиб, 35—40 кун босади. Нари хам уя қуришда ва болаларини боқишда қатнашади. О. жуда яхши сузади ва учади; ўсимликлар, майда сув жониворлари б-н озикланади. Улар чиройли бўлганлиги учун ҳайвонот боғларида боқилади. Тутқинликда кўпаяди. Вишилдоқ ва бақироқ О.лар Ўзбекистон Кизил китобига киритилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.