Oqsilli ozuqalar
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 319-b. — ziyouz.com
Oqsilli ozuqalar - ösimliklar va hayvonlar mahsulotlaridan tayyorlangan, tarkibida protein köp bölgan yem-xaşak. Köpçilik mollar uçun yem-xaşak ozuqalar — kököt, piçan, don va don çiqitlari, kunjara va b. proteinning asosiy manbai hisoblanadi. Kök ozuqalar orasida yoş dukkakli ösimliklar ötida xom protein, ayniqsa, köp. Mas, bedaning 1 ozuqa birli-gida 200 g, xaşaki dukkakli usimliklarning 1 ozuqa birligida 320 g gaça xom protein bor. Şuningdek, ularning sifati qam ğoyat yuqori bölib, tez hazm bölişiga yordam beradigan suvda eruvçi va tuzda eruvçi oqsillar, almaştirib bölmaydigan aminokislotalar köp. Şuningdek, dukkakli ekinlar doni ham proteinga boy: nöxat va vika 1 ozuqa birligi donida 200 g gaça, soyada 256 g gaça protein bor. Aminokislotalar tarkibi böyiça kunjara (1 ozuka birligida 270—340) va şrotlar (300— 370 g) proteinlari ham töla qimmatli yemiş hisoblanadi. Hayvon mahsulotlaridan tayyorlangan yemlarda protein miqdori köp va yuqori biologik qimmatga ega. Göşt unining 1 ozuqa birligida 570 g, baliq unining eng yaxşi navlarida 600 g dan ortiq, quruq qon kukuni 1 ozuqa birligida 550 g protein bor. Pivo, non va ozuqa açitqilari xam tarkibida oqsilning köpligi b-n ajralib turadi. Bundan taşqari, açitqi xamirturuş V guruhidagi vitaminlar va mikroelementlar manbaidir.
Rözimat Hamroqulov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОҚСИЛЛИ ОЗУҚАЛАР - ўсимликлар ва ҳайвонлар маҳсулотларидан тайёрланган, таркибида протеин кўп бўлган ем-хашак. Кўпчилик моллар учун ем-хашак озуқалар — кўкўт, пичан, дон ва дон чиқитлари, кунжара ва б. протеиннинг асосий манбаи ҳисобланади. Кўк озуқалар орасида ёш дуккакли ўсимликлар ўтида хом протеин, айниқса, кўп. Мас, беданинг 1 озуқа бирли-гида 200 г, хашаки дуккакли усимликларнинг 1 озуқа бирлигида 320 г гача хом протеин бор. Шунингдек, уларнинг сифати қам ғоят юқори бўлиб, тез ҳазм бўлишига ёрдам берадиган сувда эрувчи ва тузда эрувчи оқсиллар, алмаштириб бўлмайдиган аминокислоталар кўп. Шунингдек, дуккакли экинлар дони ҳам протеинга бой: нўхат ва вика 1 озуқа бирлиги донида 200 г гача, сояда 256 г гача протеин бор. Аминокислоталар таркиби бўйича кунжара (1 озука бирлигида 270—340) ва шротлар (300— 370 г) протеинлари ҳам тўла қимматли емиш ҳисобланади. Ҳайвон маҳсулотларидан тайёрланган емларда протеин миқдори кўп ва юқори биологик қимматга эга. Гўшт унининг 1 озуқа бирлигида 570 г, балиқ унининг энг яхши навларида 600 г дан ортиқ, қуруқ қон кукуни 1 озуқа бирлигида 550 г протеин бор. Пиво, нон ва озуқа ачитқилари хам таркибида оқсилнинг кўплиги б-н ажралиб туради. Бундан ташқари, ачитқи хамиртуруш В гуруҳидаги витаминлар ва микроэлементлар манбаидир.
Рўзимат Ҳамроқулов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.