Oquvçanlik
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 325-b. — ziyouz.com
Oquvçanlik (maşinasozlikda) — materialga ta'sir etayotgan kuçning qiymati oşirilmagan holda uning deformatsiyalanişida (şaklini özgartirişda) davom etişi, O. gazlar, suyuqliklar, plastik materiallarga xos xususiyat. O. har qaysi material uçun kuçlanişning ma'lum çe-garasi (O.çegarasi)dahosil böladi. Gaz va suyuqliklar uçun O. har qanday kuçda, qattiq plastik materiallar uçun yuqori kuçlanişlarda namoyon böladi. Agar material O. xususiyatiga ega bölmasa, unga şartli O. çegarasi qöyiladi (bu namuna uzunligini 0,2% uzaytiradigan nagruzka vujudga keltiradigan kuçlanişga teng). Metallarni qizdirib xamda sovuklayin bosim b-n işlaşda O. xossasidan foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОҚУВЧАНЛИК (машинасозликда) — материалга таъсир этаётган кучнинг қиймати оширилмаган ҳолда унинг деформацияланишида (шаклини ўзгартиришда) давом этиши, О. газлар, суюқликлар, пластик материалларга хос хусусият. О. ҳар қайси материал учун кучланишнинг маълум че-гараси (О.чегараси)даҳосил бўлади. Газ ва суюқликлар учун О. ҳар қандай кучда, қаттиқ пластик материаллар учун юқори кучланишларда намоён бўлади. Агар материал О. хусусиятига эга бўлмаса, унга шартли О. чегараси қўйилади (бу намуна узунлигини 0,2% узайтирадиган нагрузка вужудга келтирадиган кучланишга тенг). Металларни қиздириб хамда совуклайин босим б-н ишлашда О. хоссасидан фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.