Oraliq ekinlar

Oraliq ekinlar — almaşlab ekiş tizimidagi asosiy ekinlar hosili yiğib olingandan keyin ekiladigan qöşimça ekinlar. Intensiv almaşlab ekişda bir yilda 2 —3 marta hosil oliş imkonini beradi, tuproqni ero-ziyadan asraydi. Örta Osiyoning suğorma dehqonçilik mintaqalarida javdar, arpa, suli, nöxat, şabdar, kuzgi indov, xantal, bersim va boşqalar O.e. hisoblanadi. O.e. bahorda kök ozuqa uçun örib olinadi, örniga asosiy ekin tariqasida makkajöxori, jöxori, sudanöt va b. ekiladi. O.e.ning ziçlaşgan ekin, aralaş ekin, kökat öğit, qöşma ekin, kulis ekin, ikkinçi ekin deb ataluvçi turlari bor. O.e. tufayli har ga yerdan olinadigan mahsulot mikdori ortadi, tuproq unumdorligi oşadi.

Özbekistonda O.e.ni yetiştiriş uçun nihoyatda qulay şaroit mavjud: kuz-qiş-erta bahor mavsumlarida 1000 — 1500° issiqlik tuşadi. O.e. yetiştiriş uçun esa 540 —900° harorat talab etiladi. Şu davr içida O.e. 1 ga yerda 300 —600 s kök massa hosili, bundan taşqari, 4 —6 tonna quruq holdagi ildizpoya qoldiği töplaydi. Özbekistonning suğorma dehqonçilik yerlarida O.e.ni ekiş hisobiga 2,7 —3,0 mln. t qöşimça ozuqa birligi yetiştiriş mumkin. O.e. ikki mavsumda — birinçisi avg.da, ikkinçisi okt.da ekiladi.