Oraliq xöjayin
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 199-b. — ziyouz.com
Oraliq xöjayin (biologiyada) — 1) voyaga yetmagan parazitlar yaşaydigan hayvon organizmi. O.x.dan söng parazitning rivojlanişi asosiy xöjayinda davom etadi, mas, bezgak paraziti uçun odam O.x., bezgak çivini asosiy xöjayin böladi. Odam organizmi (eritrotsitlar) da parazit köp marta böliniş orqali köpayadi. Jigar qurti uçun suv şilliği O.x., sut emizuvçi hayvonlar va odam asosiy xöjayin hisoblanadi. Çunki jigar qurtining liçinkasi suv şilliği tanasida ma'lum vaqt rivojlanadi, lekin faqat sut emizuvçilar jigari öt yöllariga ötgandan keyin voyaga yetadi va tuxum qöyib köpaya boşlaydi. Parazitning rivojlaniş siklida bir neça O.x. bölişi ham mumkin. Mac, lansetsimon sörğiçlining 1-O.x.i quruqlikda yaşovçi şilliklar, 2-O.x.i çumolilar hisoblanadi. Ayrim parazitlar (jigar qurti, exinokokk) liçinkalik davrida O.x. organizmida köpayişi mumkin. 2) zang zamburuğlarining ma'lum rivojlaniş davri ötadiga ösimlik. Bu zamburuğlarning köpçiligi O.x.da sporalar hosil qilib, ösimlikning rivojlanişiga zarar keltiradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОРАЛИҚ ХЎЖАЙИН (биологияда) — 1) вояга етмаган паразитлар яшайдиган ҳайвон организми. О.х.дан сўнг паразитнинг ривожланиши асосий хўжайинда давом этади, мас, безгак паразити учун одам О.х., безгак чивини асосий хўжайин бўлади. Одам организми (эритроцитлар) да паразит кўп марта бўлиниш орқали кўпаяди. Жигар қурти учун сув шиллиғи О.х., сут эмизувчи ҳайвонлар ва одам асосий хўжайин ҳисобланади. Чунки жигар қуртининг личинкаси сув шиллиғи танасида маълум вақт ривожланади, лекин фақат сут эмизувчилар жигари ўт йўлларига ўтгандан кейин вояга етади ва тухум қўйиб кўпая бошлайди. Паразитнинг ривожланиш циклида бир неча О.х. бўлиши ҳам мумкин. Mac, ланцетсимон сўрғичлининг 1-О.х.и қуруқликда яшовчи шилликлар, 2-О.х.и чумолилар ҳисобланади. Айрим паразитлар (жигар қурти, эхинококк) личинкалик даврида О.х. организмида кўпайиши мумкин. 2) занг замбуруғларининг маълум ривожланиш даври ўтадига ўсимлик. Бу замбуруғларнинг кўпчилиги О.х.да споралар ҳосил қилиб, ўсимликнинг ривожланишига зарар келтиради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.