Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Oratoriya

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 201-b. — ziyouz.com

    Oratoriya (lot. oratorium — ibodatxona) — yakkaxon xonandalar, xor va orkestr uçun yaratilgan,odatda, dramatik syujetga asoslangan yirik musiqa asari. 16—17-a.larda Italiyada diniy musika janri sifatida yuzaga kelgan. Opera va kantata b-n deyarlik bir davr (16—17- a.lar)da Italiyada şakllangan. Lekin kantatadan yirikligi, muayyan syujetga asoslanganligi, operadan esa dramatik rivoj urniga bayon xususiyatlari yetakçiligi b-n ajralib turadi. O.ning keng kulamli mumtoz namunalarini G. Gendel yaratgan. U uz O.larida, asosan, Injil mavzulariga tayanib, xalq va uning qahramonlarini madh etgan. O. Yevropa kompozitorlari (I. S. Bax, Y. Gaydn, G. Berlioz, F. List, R. Şuman, A. Onegger, P. Dessau, K. Pende-retskiy, Yu. Şaporin, A. Şnitke va b.) ijodidan keng örin olgan. Markaziy Osiyo mamlakatlarida Q. Moddobosanov (Qirğiziston), G. Jubanova (Qozoğiston) va b.ning O.lari maşhur. Özbekistonda I. Akbarovning «Toşkentnoma» va «Nakşbandiya, F. Yanov-Yanovskiyning «Çili», M. Bafoyevning «Buxoronoma», «Hajnoma» kabi O.lari tanilgan.

    Töxtasin Ğafurbekov.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ОРАТОРИЯ (лот. oratorium — ибодатхона) — яккахон хонандалар, хор ва оркестр учун яратилган,одатда, драматик сюжетга асосланган йирик мусиқа асари. 16—17-а.ларда Италияда диний мусика жанри сифатида юзага келган. Опера ва кантата б-н деярлик бир давр (16—17- а.лар)да Италияда шаклланган. Лекин кантатадан йириклиги, муайян сюжетга асосланганлиги, операдан эса драматик ривож урнига баён хусусиятлари етакчилиги б-н ажралиб туради. О.нинг кенг куламли мумтоз намуналарини Г. Гендель яратган. У уз О.ларида, асосан, Инжил мавзуларига таяниб, халқ ва унинг қаҳрамонларини мадҳ этган. О. Европа композиторлари (И. С. Бах, Й. Гайдн, Г. Берлиоз, Ф. Лист, Р. Шуман, А. Онеггер, П. Дессау, К. Пенде-рецкий, Ю. Шапорин, А. Шнитке ва б.) ижодидан кенг ўрин олган. Марказий Осиё мамлакатларида Қ. Моддобосанов (Қирғизистон), Г. Жубанова (Қозоғистон) ва б.нинг О.лари машҳур. Ўзбекистонда И. Акбаровнинг «Тошкентнома» ва «Накшбандия, Ф. Янов-Яновскийнинг «Чили», М. Бафоевнинг «Бухоронома», «Ҳажнома» каби О.лари танилган.

    Тўхтасин Ғафурбеков.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.