Asosiy mazmunga ötiş

Nima yangi v1.6.4 · 25-oktabr

Hamma versiyalar →
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Organ

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 202-b. — ziyouz.com

    Organ (yun. organon — qurol, asbob) — damli klavişli musiqa çolğu asbobi. Turli ölçamdagi (yoğoç va metall) trubalar töplamidan, pnevmatik tizim (havo haydovçi qurilma va havo ötkazgiçlar) dan va boşqariş minbaridan taşkil topgan. Bir qança klaviaturalari — manuallari (qöl b-n bosiş uçun) va pedallari (oyoq b-n bosiş uçun) böladi. 14-a. dan O. Ğarbiy Yevropada avval çerkov, keyinçalik dunyoviy çolğu asbobi sifatida keng tarqalgan. Asosan, yakkanavoz musiqa asbobi sifatida işlatiladi. J. Freskobaldi, F. Kuperen, G. Pyorsell, Ya. Svelink, I.S.Bax, F. Mendelson, F. List, M. Reger, S. Frank, 20-a.da B. Britten, P. Xindemit, O. Messian, A. Onegger va b.ning O. uçun yaratgan asarlari maşhur. Özbekistonda O. uçun birinçi asarlarni G. Muşel yozgan (Syuita, 1947; Organ va violonçel uçun poema, 1948 va b.). Özbekiston davlat konservatoriyasida O. sinfi mavjud. Özbekiston ijroçilaridan R. Karimova, T. Levina va b. tanilgan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ОРГАН (юн. organon — қурол, асбоб) — дамли клавишли мусиқа чолғу асбоби. Турли ўлчамдаги (ёғоч ва металл) трубалар тўпламидан, пневматик тизим (ҳаво ҳайдовчи қурилма ва ҳаво ўтказгичлар) дан ва бошқариш минбаридан ташкил топган. Бир қанча клавиатуралари — мануаллари (қўл б-н босиш учун) ва педаллари (оёқ б-н босиш учун) бўлади. 14-а. дан О. Ғарбий Европада аввал черков, кейинчалик дунёвий чолғу асбоби сифатида кенг тарқалган. Асосан, якканавоз мусиқа асбоби сифатида ишлатилади. Ж. Фрескобальди, Ф. Куперен, Г. Пёрселл, Я. Свелинк, И.С.Бах, Ф. Мендельсон, Ф. Лист, М. Регер, С. Франк, 20-а.да Б. Бриттен, П. Хиндемит, О. Мессиан, А. Онеггер ва б.нинг О. учун яратган асарлари машҳур. Ўзбекистонда О. учун биринчи асарларни Г. Мушель ёзган (Сюита, 1947; Орган ва виолончель учун поэма, 1948 ва б.). Ўзбекистон давлат консерваториясида О. синфи мавжуд. Ўзбекистон ижрочиларидан Р. Каримова, Т. Левина ва б. танилган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.