Orif Qosimov
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 320-b. — ziyouz.com
Qosimov Orif (1909 - Toşkent — 2001.19.2) — sozanda (dutor), bastakor. Özbekiston xalqartisti (1979). Bolaligidan Yunus Rajabiy rah-barligidagi musiqa tögaragida nay çalişni (1925), Toşkent musiqa texnikumida (1926 — 27) Abdusoat Vahobovdan an'anaviy dutor kuylarini va Şorahim Şoumarovdan mumtoz aşula yöllarini örgangan. Özbekiston radiosida milliy musiqa ansambli (1927—45), tojik ansambli (1945— 53), xalq çolğulari orkestri (1953 — 57), «Maqom» ansambli (1957 y.dan) da sozanda. Dastlab repertuaridan özbek xalq va mumtoz kuylari («Girya», «Çorgoh», «Eşvoy», «Ilğor». «Qöqonça», «Askariy», «Qarinavo», «Dilxiroj» va b.), maqom yöllari («Tasnifi Dugoh», «Garduni Segoh». «Miskin 1-5», «Navrözi Ajam» va b.) hamda özi yaratgan kuylar («Qizil karvon», «Yuriş marşi», «Raqsi duxtar», «Rezareza») örin olgan. keyinçalik, bevosita dutor imkoniyatlari bilan boğliq «Yangra sozim». «Dildor öynasin», «Qizlar raqsi», «Xumoringiz», «Çert dutorim» kabi asarlar yaratgan.
Q. zamonaviy dutor ijroçiligi maktabi yirik vakili bölib, ijro uslubi nozik qoçirimlarga boyligi. zarblarning xilma-xilligi va ravonligi, ijro texnikasi mukammalligi bilan ajralib turadi. Sozandalik va bastakorlik ijoliyoti bilan birga Q. 1930 y.dan boşlab murabbiylik bilan ham şuğullangan. bir neça havaskorlik ansambllariga rahbarlik qilgan. «El-yurt hurmati» ordeni bilan mukofotlangan (1998).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚОСИМОВ Ориф (1909 - Тошкент — 2001.19.2) — созанда (дутор), бастакор. Ўзбекистон халқартисти (1979). Болалигидан Юнус Ражабий раҳ-барлигидаги мусиқа тўгарагида най чалишни (1925), Тошкент мусиқа техникумида (1926 — 27) Абдусоат Ваҳобовдан анъанавий дутор куйларини ва Шораҳим Шоумаровдан мумтоз ашула йўлларини ўрганган. Ўзбекистон радиосида миллий мусиқа ансамбли (1927—45), тожик ансамбли (1945— 53), халқ чолғулари оркестри (1953 — 57), «Мақом» ансамбли (1957 й.дан) да созанда. Дастлаб репертуаридан ўзбек халқ ва мумтоз куйлари («Гиря», «Чоргоҳ», «Эшвой», «Илғор». «Қўқонча», «Аскарий», «Қаринаво», «Дилхирож» ва б.), мақом йўллари («Таснифи Дугоҳ», «Гардуни Сегоҳ». «Мискин 1-5», «Наврўзи Ажам» ва б.) ҳамда ўзи яратган куйлар («Қизил карвон», «Юриш марши», «Рақси духтар», «Резареза») ўрин олган. кейинчалик, бевосита дутор имкониятлари билан боғлиқ «Янгра созим». «Дилдор ўйнасин», «Қизлар рақси», «Хуморингиз», «Черт дуторим» каби асарлар яратган.
Қ. замонавий дутор ижрочилиги мактаби йирик вакили бўлиб, ижро услуби нозик қочиримларга бойлиги. зарбларнинг хилма-хиллиги ва равонлиги, ижро техникаси мукаммаллиги билан ажралиб туради. Созандалик ва бастакорлик ижолиёти билан бирга Қ. 1930 й.дан бошлаб мураббийлик билан ҳам шуғулланган. бир неча ҳаваскорлик ансамблларига раҳбарлик қилган. «Эл-юрт ҳурмати» ордени билан мукофотланган (1998).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.