Örik filçasi
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 146-b. — ziyouz.com
Örik filçasi — örik daraxti zararkunandasi. Olça, gilos va bodomni ham zararlaydi. Özbekiston va Tojikistonda tarqalgan. Asosan, kattp yoşdagi daraxtlarning mevasini, pöstloği, kurtaklarini zararlaydi. Qönğizi töq yaşil, xartumsiz, 9,5— 11,4 mm, xartumi 2,05—2,8 mm. Oldingi oyoği örta va keyingi oyoqlaridan uzun. Tuxumi oq, dumaloqçözinçoq. Ğumbagi oq, malla tusda, 7—7,5 mm. Liçinkalari tuproqda 4—12 sm çuqurlikda qişlaydi. Mart— mayda tuproqsan çiqadi. Urğoçisi 84—112 tagaça tuxum qöyadi. 8—12 kunda tuxumdan liçinka çiqadi, rivojlaniş davri 23—30 kun. Daraxtning zararlangan joyidan yelim ajrala boşlaydi. Örik pişiş davrida liçinkalar mevadan çiqib yerga tuşadi va tuproq ostida ğumbakka aylanadi. Yiliga bir marta avlod beradi.
Kuraş çoralari: daraxtlar osti avg. va sentyabr boşlarida çopib yumşatiladi, qişda suğoriladi, daraxtlarga gullaşdan oldin va gullaşdan keyin insektitsidlar bilan işlov beriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЎРИК ФИЛЧАСИ — ўрик дарахти зараркунандаси. Олча, гилос ва бодомни ҳам зарарлайди. Ўзбекистон ва Тожикистонда тарқалган. Асосан, каттп ёшдаги дарахтларнинг мевасини, пўстлоғи, куртакларини зарарлайди. Қўнғизи тўқ яшил, хартумсиз, 9,5— 11,4 мм, хартуми 2,05—2,8 мм. Олдинги оёғи ўрта ва кейинги оёқларидан узун. Тухуми оқ, думалоқчўзинчоқ. Ғумбаги оқ, малла тусда, 7—7,5 мм. Личинкалари тупроқда 4—12 см чуқурликда қишлайди. Март— майда тупроқцан чиқади. Урғочиси 84—112 тагача тухум қўяди. 8—12 кунда тухумдан личинка чиқади, ривожланиш даври 23—30 кун. Дарахтнинг зарарланган жойидан елим ажрала бошлайди. Ўрик пишиш даврида личинкалар мевадан чиқиб ерга тушади ва тупроқ остида ғумбакка айланади. Йилига бир марта авлод беради.
Кураш чоралари: дарахтлар ости авг. ва сентябр бошларида чопиб юмшатилади, қишда суғорилади, дарахтларга гуллашдан олдин ва гуллашдан кейин инсектицидлар билан ишлов берилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.