Orogenez
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 225-b. — ziyouz.com
Orogenez OROGENEZ, orogenezis (yun. oros — toğ va ... genez) — geosinklinalsa siquvçi massalar ta'sirida sodir böladigan faol tektonik harakatlar nati-jasida yuqoriga kötariliş. O. terminini fanga amerikalik geolog G. Jil-bert (1890) kiritgan. Ilgari O.dan burmalar va toğliklar paydo böladi degan fikr mavjud edi. Olimlar fikriça, O. faqat toğ paydo böliş hodisa-sini bildiradi, burmalar esa toğ paydo bölişiga qadar boşqa harakatlar natijasida yuzaga keladi. O. Örta Osiyoda neogen va antropogen davrlarida keng miqyosda sodir bölgan. Himolay, Tyanşan, Pomir va b. toğlar O. natijasida paydo bölgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОРОГЕНЕЗ, орогенезис (юн. oros — тоғ ва ... генез) — геосинклиналца сиқувчи массалар таъсирида содир бўладиган фаол тектоник ҳаракатлар нати-жасида юқорига кўтарилиш. О. терминини фанга америкалик геолог Г. Жиль-берт (1890) киритган. Илгари О.дан бурмалар ва тоғликлар пайдо бўлади деган фикр мавжуд эди. Олимлар фикрича, О. фақат тоғ пайдо бўлиш ҳодиса-сини билдиради, бурмалар эса тоғ пайдо бўлишига қадар бошқа ҳаракатлар натижасида юзага келади. О. Ўрта Осиёда неоген ва антропоген даврларида кенг миқёсда содир бўлган. Ҳимолай, Тяньшан, Помир ва б. тоғлар О. натижасида пайдо бўлган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.