Osetin tili
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 239-b. — ziyouz.com
Osetin tili — hind-yevropa tillari oilasining eroniy tillar guruhiga mansub, asosan Şim. Osetiya-Ala-niyada va Jan. Osetiya muxtor viloyatida, şuningdek, Kabarda-Balkariyada tarqalgan til. 500 mingdan ortiq kişi sözlaşadi. 2 asosiy lahjasi bor: adabiy tilga asos bölgan iron lahjasi va digor lahjasi. Digor lahjasi Şim. Osetiyaning ğarbida, iron lahjasi esa Şim. Osetiyaning qolgan hududlarida va Jan. Osetiyada qöllanadi.
O.t.ning öziga xos tomoni şundaki, u ham qad. Yevropa tillari, ham Kavkaz tillari b-n uzoq yillar aloqada bölgan. Natijada boşqa eroniy tillardan farkli ravişda uning fonetikasida portlovçi böğiz undoşlari, morfo-logiyasida köp kelişikli agglyutina-tiv turlaniş paydo bölgan.
Yozuvi 18-a. oxiridan mavjud. 1844 y.da akad. A. Şyogren kirillitsa asosida yozuv yaratgan edi. O.t. 1923—38 y.larda lotin grafikasidan foydalangan. 1938 y.dan yozuvi rus grafikasi asosida; jan. osetinlar 1938—54 y.larda gruzin yozuvidan foydalanganlar.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОСЕТИН ТИЛИ — ҳинд-европа тиллари оиласининг эроний тиллар гуруҳига мансуб, асосан Шим. Осетия-Ала-нияда ва Жан. Осетия мухтор вилоятида, шунингдек, Кабарда-Балкарияда тарқалган тил. 500 мингдан ортиқ киши сўзлашади. 2 асосий лаҳжаси бор: адабий тилга асос бўлган ирон лаҳжаси ва дигор лаҳжаси. Дигор лаҳжаси Шим. Осетиянинг ғарбида, ирон лаҳжаси эса Шим. Осетиянинг қолган ҳудудларида ва Жан. Осетияда қўлланади.
О.т.нинг ўзига хос томони шундаки, у ҳам қад. Европа тиллари, ҳам Кавказ тиллари б-н узоқ йиллар алоқада бўлган. Натижада бошқа эроний тиллардан фаркли равишда унинг фонетикасида портловчи бўғиз ундошлари, морфо-логиясида кўп келишикли агглютина-тив турланиш пайдо бўлган.
Ёзуви 18-а. охиридан мавжуд. 1844 й.да акад. А. Шёгрен кириллица асосида ёзув яратган эди. О.т. 1923—38 й.ларда лотин графикасидан фойдаланган. 1938 й.дан ёзуви рус графикаси асосида; жан. осетинлар 1938—54 й.ларда грузин ёзувидан фойдаланганлар.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.