Oşhalol
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 300-b. — ziyouz.com
Oşhalol OŞHALOL, oşiqalol, oşalol — Örta Osiyo xalklarida, jumladan, özbeklarda podaçilarga taom beriş odati. Ötmişda qişloqlarda moli kam oilalar öz mollarini (köpinça qoramollarini) birlaştirib poda taşkil etganlar. Erta bahorda jamoa yiğinida qişloq podasini boqiş uçun kam-bağalroq va tajribali bir kişi podaçi qilib tanlangan. Podaçi öz mehnati evaziga (mol boşi va katta-kiçikligiga qarab) har oyning oxirida kelişuvga köra, natura (don) yoki pul olişdan taşqari mol egalaridan har çorşanba kuni bitta non (mol soniga qarab), juma yoki yakşanba — bozor oqşomi kunlarida esa pişirilgan taom olgan. Odatda keçqurun poda kayt-ganda podaçining öğillari xonadonma xonadon yurib O. yiqqanlar. Mol egalari O. sifatida ularga göja, ayron yoki non berişgan. Podaçi taomlarni oilasi b-n tanovul qilib ortganini esa yaylovga olib çiqqan. Şu boisdan ham podaçiga beriladigan bu taom O. (ya'ni, podaçining halol mehnati uçun berilgan oş, taom), deb atalgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОШҲАЛОЛ, ошиқалол, ошалол — Ўрта Осиё халкларида, жумладан, ўзбекларда подачиларга таом бериш одати. Ўтмишда қишлоқларда моли кам оилалар ўз молларини (кўпинча қорамолларини) бирлаштириб пода ташкил этганлар. Эрта баҳорда жамоа йиғинида қишлоқ подасини боқиш учун кам-бағалроқ ва тажрибали бир киши подачи қилиб танланган. Подачи ўз меҳнати эвазига (мол боши ва катта-кичиклигига қараб) ҳар ойнинг охирида келишувга кўра, натура (дон) ёки пул олишдан ташқари мол эгаларидан ҳар чоршанба куни битта нон (мол сонига қараб), жума ёки якшанба — бозор оқшоми кунларида эса пиширилган таом олган. Одатда кечқурун пода кайт-ганда подачининг ўғиллари хонадонма хонадон юриб О. йиққанлар. Мол эгалари О. сифатида уларга гўжа, айрон ёки нон беришган. Подачи таомларни оиласи б-н тановул қилиб ортганини эса яйловга олиб чиққан. Шу боисдан ҳам подачига бериладиган бу таом О. (яъни, подачининг ҳалол меҳнати учун берилган ош, таом), деб аталган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.