Osiyo antitsikloni

Osiyo antitsikloni OSIYO ANTITSIKLONI, Markaziy Osiyo antitsikloni, Sibir antitsikloni — Osiyo ustidagi yuqori atmosfera ta'sirining mavsumiy markazlaridan biri. Qiş oylarining köp yillik örtaça xaritalarida Osiyo ustida joylaşgan yuqori bosimli maydon. O.a. markazida örtaça bosim 1030 dan past bölmaydi. Bu sovigan quruklik ustida antitsiklonlarning tez-tez şakllanişi, ularning kuçayişi va turib qolişining statik natijasidir. Bunga mahalliy topografiya va orografiyaning ta'siri juda katta. O.a. uyuşgan joyda alohida antitsiklon yoki örkaçlarning Tinç okean tomon muttasil harakati kuzatiladi va yuqori bosimli subtropik zona jonlanib turadi. Yezda O.a. örnini Ğarbiy Osiyo termik depressiyasi egallaydi. Osiyoning materik qismida O.a. davrida sovuq (yer yuzasiga yaqin qatlamlarda), sokin, kam bulutli, kam qorli ob-havo xukmronlik qiladi. Eng past t-ra O.a.ning şim.- şarqida (Verxoyansk ş.da) kuzatiladi. Bunda t-ra —70° gaça pasayadi, yanv. oyidagi örtaça t-ra —50°dir. O.a.ning pastki qatlamlarida sovuq havoning çiqib ketişiga Sayan, Oltoy va b. toğ tizmalari tösqinlik qiladi, şuning uçun O.a. statsionar turğun antitsiklondir. Osiyoning şarqiy çekkalarida, şarq va jan.- şarqdan ahyon-ahyonda dengiz havosi bostirib kelişi natijasida antitsiklonning markaziy r-nlariga qaraganda qiş issiqroq böladi. O. a.ning jan.-ğarbiy qismi Örta Osiyo hududiga ta'sir qilib, bu yerda turğun, oçiq, tinç ob-havoga sabab böladi. Yozda O.a. Osiyo depressiyasiga almaşinadi.