Osiyo depressiyasi
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 246-b. — ziyouz.com
Osiyo depressiyasi OSIYO DEPRESSIYASI, Janubiy Osiyo depressiyasi — Osiyo ustida paydo böladigan past bosimli barik maydon. Yozda Örta Osiyoning jan.-şarqida quruq va issiq ob-havoni yuzaga keltiradigan frontsiz, 2 berk izobara b-n öralgan past bosimli, siklonli, sirkulyatsiyasi yaxşi ifodalangan kuyi troposferada sodir böladi. O.d. örtaça 2,2—2,5 kun, ba'zi vaqtlar 5—7 kungaça davom etişi, şu davrda t-ra 40—45° gaça kötarilişi mumkin. O.d. vaqtida eng past t-ra 30°. O.d. qança köp kötarilsa va uning mavjud davri kan-ça uzoq bölsa — yoz issiq, aks holda salqin keladi. Şamol va çangtözonlar kötariladi, uzoqni köriş sezgirligi 4—10 km gaça kamayadi.
O.d. markazidagi bosim iyul oyida taxm. 995 gPa. Uning jan. qismi ekvatorial depressiya, ya'ni Osiyo materigining ekvatorial qismida qizigan va tropik kengliklarga siljigan havodan, şim. qismi esa materik ustida köp uçraydigan siklonlardan taşkil topadi. O.d. yoz oylarining örtaça köp yillik xaritalarida beriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОСИЁ ДЕПРЕССИЯСИ, Жанубий Осиё депрессияси — Осиё устида пайдо бўладиган паст босимли барик майдон. Ёзда Ўрта Осиёнинг жан.-шарқида қуруқ ва иссиқ об-ҳавони юзага келтирадиган фронтсиз, 2 берк изобара б-н ўралган паст босимли, циклонли, циркуляцияси яхши ифодаланган куйи тропосферада содир бўлади. О.д. ўртача 2,2—2,5 кун, баъзи вақтлар 5—7 кунгача давом этиши, шу даврда т-ра 40—45° гача кўтарилиши мумкин. О.д. вақтида энг паст т-ра 30°. О.д. қанча кўп кўтарилса ва унинг мавжуд даври кан-ча узоқ бўлса — ёз иссиқ, акс ҳолда салқин келади. Шамол ва чангтўзонлар кўтарилади, узоқни кўриш сезгирлиги 4—10 км гача камаяди.
О.д. марказидаги босим июль ойида тахм. 995 гПа. Унинг жан. қисми экваториал депрессия, яъни Осиё материгининг экваториал қисмида қизиган ва тропик кенгликларга силжиган ҳаводан, шим. қисми эса материк устида кўп учрайдиган циклонлардан ташкил топади. О.д. ёз ойларининг ўртача кўп йиллик хариталарида берилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.