Osteomalyatsiya
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 258-b. — ziyouz.com
Osteomalyatsiya {osteo... va yun. malakia — yumşoklik) — odam va hayvonlar (asosan, qoramollar)da uçraydigan kasallik. Bunda moddalar al-maşinuvi (ayniqsa, mineral moddalar almaşinuvi) buzilib, köproq suyak töqimasi zararlanadi (suyak yumşab qoladi) va deformatsiyalanadi. Kasallikda suyak töqimalarida işqorlik fosfatazalar faolligi oşib, vitamin D metabolitining hosil bölişi töxtab qoladi va bu skelet suyaklarida qayta quriliş röy berişiga olib keladi. Ayollarda, ayniqsa, homiladorlik davrida kuzatiladi. Bemorga servitamin ovkatlar buyuriladi.
Hayvonlarda ozuqa ratsionida kalsiy, fosfor tuzlari, vitamin D yetişmasligi, oftobdan bahra oldir-maslik, yoş davrida qoçiriş O.ga sa-bab böladi. Belgilari: hayvon böşaşa-di, köp yotadi, qaltiraydi, suyaklari yumşab mörtlaşadi, çanoq, oyoq suyaklari qiyşayadi, tişi qimirlaydi, iştahasi böğiladi, suyak va böğimlari oğriydi.
Davosi: vitaminlarga, mineral moddalarga boy yem-xaşak beriladi. Ratsionga suyak uni, fosforin, monokalsiy fosfat, bor, oş tuzi, baliq moyi kerakli mikdorda qöşiladi. Hayvonga sun'iy ultrabinafşa nur tuşiriladi. Kasallikning oldini oliş uçun hayvonlarni töyimli va sifatli yem-xaşak b-n boqiş kerak.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОСТЕОМАЛЯЦИЯ {остео... ва юн. malakia — юмшоклик) — одам ва ҳайвонлар (асосан, қорамоллар)да учрайдиган касаллик. Бунда моддалар ал-машинуви (айниқса, минерал моддалар алмашинуви) бузилиб, кўпроқ суяк тўқимаси зарарланади (суяк юмшаб қолади) ва деформацияланади. Касалликда суяк тўқималарида ишқорлик фосфатазалар фаоллиги ошиб, витамин Д метаболитининг ҳосил бўлиши тўхтаб қолади ва бу скелет суякларида қайта қурилиш рўй беришига олиб келади. Аёлларда, айниқса, ҳомиладорлик даврида кузатилади. Беморга сервитамин овкатлар буюрилади.
Ҳайвонларда озуқа рационида кальций, фосфор тузлари, витамин Д етишмаслиги, офтобдан баҳра олдир-маслик, ёш даврида қочириш О.га са-баб бўлади. Белгилари: ҳайвон бўшаша-ди, кўп ётади, қалтирайди, суяклари юмшаб мўртлашади, чаноқ, оёқ суяклари қийшаяди, тиши қимирлайди, иштаҳаси бўғилади, суяк ва бўғимлари оғрийди.
Давоси: витаминларга, минерал моддаларга бой ем-хашак берилади. Рационга суяк уни, фосфорин, монокальций фосфат, бор, ош тузи, балиқ мойи керакли микдорда қўшилади. Ҳайвонга сунъий ультрабинафша нур туширилади. Касалликнинг олдини олиш учун ҳайвонларни тўйимли ва сифатли ем-хашак б-н боқиш керак.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.