Oston Jalilov
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 35–36-b. — ziyouz.com
Jalilov Oston (1937.17.9, Narpay tumani) — seleksioner genetik olim, Özbekiston FA akad. (2000). Özbekistonda xizmat körsatgan fan arbobi (1989), Q. x. fanlari d-ri (1981), prof. (1991). ToşDU biol.-tuproqşunoslik f-tini tamomlagan (1961). Özbekiston FA Yadro fizikasi in-tida katta laborant (1962-63), Ösimliklar eksperimental biol.si in-tida kiçik ilmiy xodim (1963— 71), katta ilmiy xodim (1971—75), ğöza geterozisi va amaliy seleksiyasi lab.si mudiri (1975 y.dan), Özbekiston FA «Biolog» IIB boş direktori (1991—97). 1997 y.dan Genetika va ösimliklar eksperimental biologiyasi in-tida seleksiya va uruğçilikning genetik asoslari bölimi boşliği.
Ilmiy işlari radiatsion nurlanişning ğöza genetik apparatiga ta'sirini va şu yöl b-n olinadigan foydali yönalişdagi mutatsiyalarning nasldan naslga ötişini örganişga bağişlangan. J. seleksiya işlarida nurlanişdan foydalaniş usulini taklif etdi. Bu usul keyingi avlodlardagi ayrim belgilarni barqarorlaştiriş, mutantlarning qimmatli xususiyatlarini sanoat navlarining xöjalik potensiali b-n çatiştiriş, seleksiya muddatini 2—3 yilga qisqartiriş imkonini berdi. J. 15 dan ortiq ğöza navlarini yaratdi, ulardan 5 tasirlaştirilgan va katta maydonlarda ekiladi (AN-Samarqand-2, Samarqand-3, Farhod, Oqoltin, Yulduz va b.).
As: Ispolzovaniye radiomutantov v seleksii xlopçatnika, T., 1979; Genetiçeskiye aspekti fotosinteza i adaptivnosti xlopçatnika, T., 1996 (S. M. Gaziyans b-n hamkorlikda).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖАЛИЛОВ Остон (1937.17.9, Нарпай тумани) — селекционер генетик олим, Ўзбекистoн ФА акад. (2000). Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1989), Қ. х. фанлари д-ри (1981), проф. (1991). ТошДУ биол.-тупроқшунослик ф-тини тамомлаган (1961). Ўзбекистoн ФА Ядро физикаси ин-тида катта лаборант (1962-63), Ўсимликлар экспериментал биол.си ин-тида кичик илмий ходим (1963— 71), катта илмий ходим (1971—75), ғўза гетерозиси ва амалий селекцияси лаб.си мудири (1975 й.дан), Ўзбекистон ФА «Биолог» ИИБ бош директори (1991—97). 1997 й.дан Генетика ва ўсимликлар экспериментал биологияси ин-тида селекция ва уруғчиликнинг генетик асослари бўлими бошлиғи.
Илмий ишлари радиацион нурланишнинг ғўза генетик аппаратига таъсирини ва шу йўл б-н олинадиган фойдали йўналишдаги мутацияларнинг наслдан наслга ўтишини ўрганишга бағишланган. Ж. селекция ишларида нурланишдан фойдаланиш усулини таклиф этди. Бу усул кейинги авлодлардаги айрим белгиларни барқарорлаштириш, мутантларнинг қимматли хусусиятларини саноат навларининг хўжалик потенциали б-н чатиштириш, селекция муддатини 2—3 йилга қисқартириш имконини берди. Ж. 15 дан ортиқ ғўза навларини яратди, улардан 5 тасирлаштирилган ва катта майдонларда экилади (АН-Самарқанд-2, Самарқанд-3, Фарҳод, Оқолтин, Юлдуз ва б.).
Ас: Использование радиомутантов в селекции хлопчатника, Т., 1979; Генетические аспекты фотосинтеза и адаптивности хлопчатника, Т., 1996 (С. М. Газиянц б-н ҳамкорликда).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.